SÀI GÒN NGỢP NẮNG

SÀI GÒN NGỢP NẮNG

Nó lớn lên ở nông thôn, cha mẹ nó là nông dân. Nó tốt nghiệp ngành Sư phạm trường tỉnh. Nó có ước mơ tự đi bằng chính đôi chân của mình. Sài Gòn là ước mơ trong nó. Nó đến Sài Gòn mùa hè ngợp nắng. Nắng hứa hẹn cho nó nhiều tươi sáng nhưng cũng không ít chói lóa. Cầm tấm bằng tốt nghiệp Đại học loại ưu nó đi khắp Sài Gòn một mùa nắng nóng và khói bụi. Nó không dấu nổi niềm hy vọng đang cháy bỏng trong mình. Đó là một công việc. Một công việc làm đúng chuyên ngành nó học và đam mê nó theo đuổi từ nhỏ - giáo viên dạy Văn.

Nó tìm thông tin trên mạng tất cả các trường tư thục tuyển giáo viên. Đến nạp hồ sơ, chờ và chờ mãi... Rồi nó đến Sở nộp hồ sơ vào ngạch Giáo dục thành phố, hình thức xét tuyển. Nó nghĩ trong lòng với tấm bằng loại ưu nó không sợ cả những đối thủ nặng kí. Nhưng người ta không nhận hồ sơ nó, vì nó không có hộ khẩu tại Sài Gòn. Văn phòng Sở ở tít lầu năm, nó leo lên rồi thả chân theo từng bậc thang lòng chùng xuống như bánh đa nhúng nước. Có anh đẹp trai:

-         Sao không đi thang máy cho đỡ cực em?

-         Dạ, em cũng được đi thang máy à?.

-         Được chứ!

-         Nhưng…

-         Nhưng sao?

-         Em… không biết…

-         À, dễ lắm, vào đây anh chỉ cho.

Anh chỉ cho nó nào là mũi tên lên, xuống rồi số lầu… Trong lúc nó ngó lên ngó xuống ngó ngang rồi ngó dọc thì anh hỏi nó: “em nạp hồ sơ ở đây?”, nó “dạ” một tiếng rõ to như sợ trong thang máy ấy anh không nghe. Anh cười, “quê vùng biển xứ Nẫu à”. “vâng, sao anh biết hay vậy?”, “đoán”… Nó chào anh rồi đi. Nó không biết anh là ai, cũng như anh chỉ biết nó là cô gái xứ Nẫu. Không hề có ánh mắt tò mò nhìn nó như nó nghĩ. Nó thấy vui vui, nghĩ: “người Sài Gòn lịch sự, tốt bụng, dễ gần ghê!”. Giá mà…, nó nghĩ ngợi điều bâng quơ gì đó làm nó mim mím môi để lộ hai núm đồng tiền tròn tròn, lấp ló duyên dáng.

Sài Gòn vẫn là cái gì đó lộng lẫy và hấp dẫn với nó. Nó muốn có một công việc, một việc làm. Nó chờ như người ta hứa: “khi nào cần, sẽ liên lạc”. Nhưng nó lại chỉ nhận được sự thất vọng: “Bây giờ trường chỉ tuyển giám thị viên, nếu em thích, đến phỏng vấn được thì làm”. Nó đi hỏi mọi người, biết thế nào là giám thị. Nó không đến phỏng vấn, vì nó thích đi dạy. Nó thích làm cô giáo. Nó sợ sẽ quên mất chuyên môn nếu làm một việc trái. Nhưng rồi bí quá, nó cũng nhận làm giám thị tại một trường dân lập. Những việc tiếp đón, quản lý lớp, chuẩn bị giờ giảng cho giáo viên, nhất là giờ Văn càng đốt cháy, nung nấu trong nó một tình yêu văn chương như đã từng yêu. Nó muốn được đứng lớp, nó nghĩ về những bài soạn tâm huyết nó đã tích cóp được những năm tháng làm sinh viên sư phạm.

Nó nghĩ, chờ đến năm sau, năm sau nữa trường mà tuyển giáo viên Văn, kiểu gì nó cũng nạp hồ sơ qua. Nhưng chưa đến ngày tuyển giáo viên thì nó đã gặp tai nạn nghề nghiệp:

-         Cô không quản lý được học sinh của mình à. Trong giờ học để học sinh trốn ra ngoài là sao?

-         Lúc vào lớp, sĩ số học sinh đủ thưa thầy.

-         Thế học sinh Tú đi đâu vào giờ Lý?

-         Em…

-         Em em cái gì, chuẩn bị mà thôi việc đi. Mỗi việc quản lý học sinh cũng không làm nổi thì làm được cái gì chứ. Chỉ đến đây, chờ hết giờ rồi về đến tháng lãnh lương thôi à. Trách nhiệm cô để đi đâu?. Lần này là lần thứ mấy rồi.

Nó bị thôi việc vì lớp nó quản nhiệm có một học sinh cá biệt luôn tìm cách trốn học. Chỉ sơ sẩy một chút là cậu ta lặn mất tăm khi ít thì một tiết, có hôm cả cúp học cả buổi luôn. Bố cậu ta là gì gì đó nên không ai dám đuổi học. Mà mọi trách nhiệm, tiếng tăm đều đổ lên đầu cô quản nhiệm là nó. Nó bị chửi là: “không có năng lực, là không có trách nhiệm, rồi đi làm vì tiền”. Nó nghĩ mà đau lòng.

Ngồi một mình trong căn phòng trọ tối tăm, chật chội nó vẫn nhớ lời mẹ nó: “đi dạy mệt không con, học sinh có ngoan không?”. Nó lại nhớ lời em út: “chị Thanh đi làm rồi, về nhớ có quà cho em đó. Em thích cái xe đạp điện”. Nó đã hứa tết về sẽ mua xe đạp điện cho thằng út. Cái xe đạp cũ của nó vất vả lắm mới đạp được tới trường mà không bị hỏng hóc gì. Nó ngồi khóc một mình. Nó nhớ lời thầy chủ nhiệm hồi Đại học nói với nó: “Với năng lực của em, tôi tin ở đâu, làm gì em cũng sớm thành đạt”, rồi nó nhớ lời phê trong sổ học bạ hồi lớp 12: “Có tâm hồn Văn. Nội tâm phong phú. Kiến thức là nguồn khám phá không mệt mỏi”, càng nghĩ nó càng buồn. Đêm đó, nó ngủ quên trong dòng nước mắt sau khi tự rút ra bài học: cuộc sống này, muốn tự thân vận động không dễ chút nào. Nhưng khó nhất là không được chùn bước cả trong khó khăn. Rồi nó lên mạng lấy thông tin tất cả các trường tư thục, nó chép số điện thoại của các trường vào danh sách, về phòng, cái nắng trưa Sài Gòn trong khu nhà trọ công nhân nóng nực nó cầm lăm lăm trong tay chiếc điện thoại Nokia 1200 cùi bắp và cái bút dạ, nó gọi từ trên xuống dưới các trường trong danh sách, một số bị ghạch xóa dấu nhân, một số tiếp bị ghạch đến số thứ mười thì nó khoanh tròn. Tức là đến nộp hồ sơ được, còn nhận hồ sơ xin việc. Cả một danh sách dài chỉ có bốn trường còn nhận hồ sơ, nó đến hết, nhưng trường nào cũng “đủ giáo viên dạy Văn rồi”. Thất vọng nối tiếp thất vọng trong nó, nó tự nhủ: “thua keo này bày keo khác”, nó lại lên mạng đăng tuyển, không có một hồi âm hay cuộc gọi nào nó đang chờ…

Ngày mới, nó thức dậy sớm. Nó lại đi, nó tìm những trường khác nhưng không có trường nào cần giáo viên dạy Văn cả. Lại thấy trường Hồng Hà tuyển giáo viên, mừng rỡ nó bắt ba chặng xe puýt mới tới được trường cần đến, cầm bộ hồ sơ trên tay nó vui vẻ hỏi, cô hướng dẫn bảo: “Giáo viên Văn đã thừa rồi em”. Nó hụt hẫng, cả người như vừa bị dội gáo nước. Hy vọng – thất vọng. Cánh cửa chưa mở đã đóng sầm. Nó chán nản, ngồi bên quán nước mía ven đường, gọi một ly, nó lấy muống vớt mấy cục đá lạnh căm cắm ăn. Cái lạnh làm người nó tỉnh ra, không được nản, nó tự động viên mình. Nó nhìn qua bên kia đường, thấy trường mầm non tư thục. Mắt mười trên mười nên tuy ngồi xa nó vẫn đọc được hàng chữ:

-         Tuyển giáo viên mầm non.

-         Lương 4,5 triệu/ Ăn ở tại trường.

Nó nghĩ một công việc hàng tháng có lương là Mục Tiêu của nó bây giờ, không có việc đồng nghĩa với việc nó sẽ không có thu nhập. Nó vào trường mầm non làm. Chỉ bốn tháng sau, nó được lên dạy lớp lá, mấy học sinh cũng đòi chuyển lớp theo. Chúng khóc inh ỏi khi không được học lớp nó nữa. Rồi nhớ những lần phụ huynh kín đáo nói: “cô Thanh sạch sẽ nên xin chuyển cho cháu Ni qua lớp cô” rồi nhiều lần phụ huynh học sinh thật lòng đến thăm với vài thứ hoa quả mà nó thích làm cho nó cũng bớt tủi thân và côi cút trong cái thành phố phồn hoa này. Nhưng mấy bận, phụ huynh học sinh Tường Vy cũng là chủ đầu tư của trường mầm non này có tình ý với nó:

-         Cô Thanh lông tay dài như bé Tường Vy ha.

Nó im lặng, cái im lặng chứa trong lòng những mối hoài nghi. Rồi, hôm sau ông ta sờ tay nó khi nó bế bé. Nó trừng mắt nhìn ông và từ đó luôn nhờ cô làm cùng trả bé nếu phụ huynh bé Tường Vy không vào đón. Nó lại thêm thắc mắc: người Sài Gòn?. Trong đầu nó nhớ đến người nó gặp ở Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố và nghĩ: ở đâu cũng có người này người kia. Không được nhìn cuộc đời bằng con mắt của một đứa tỉnh lẻ.

Rồi nó quen một người đàn ông trẻ đẹp trai, là cậu của học trò của nó. Anh ta có tình ý với nó ngay từ lần đầu tiên đến trường đón cháu vì ba mẹ nó bận. Rồi anh ta thường xuyên đến đón cháu, có ý muốn làm bạn với nó. Thấy anh ta bề ngoài cũng trí thức, đi uống cà phê hai ba lần, cũng hỏi han nó nhiều chuyện. Nó vẫn tỉnh bơ, còn anh ta đã có ý xăm xe nó ngay từ đầu. Rồi anh ta bảo nó đưa cho anh ta bộ hồ sơ. Anh ta sẽ xin cho nó dạy cấp ba, tại một trường chuyên nổi tiếng của thành phố. Lúc đầu nó cũng ngại, nó ngại những người nào mới quen đã nhiệt tình quá với nó, nhưng anh ta cứ khăng khăng là có ý tốt cho nó thôi. Nó cũng không muốn phụ lòng một vị Bác sĩ trẻ đối tốt với nó. Nó đồng ý. Đêm đó, nó nhận được tin nhắn: “Em chuẩn bị hồ sơ, tắm rửa rồi mặc đồ đẹp. Lát anh đến đón rồi đi đưa hồ sơ luôn nhé”.

Nó thấy rùng mình với thời gian đưa hồ sơ ban đêm, với những lời khiếm nhã tắm rửa rồi mặc đồ đẹp… Nó từ chối ngay: “xin lỗi anh, hồi chiều trường Quốc Tế có gọi, mai em  đi dạy thử rồi. Em tin mình làm được. Xin lỗi đã phụ lòng anh”. Thêm một lần nữa, nó lại nghĩ: người Sài Gòn?.

Từ đó, nó tránh anh bác sĩ tốt bụng này. Cũng như trong lòng nó hoài nghi về tình cảm của những chàng trai khác quá xăm xe nó.

Nắng Sài Gòn mùa nắng ngập tràn trong ngó nghách phố phường. Nó thấy con gái Sài Gòn đi nắng mặc đồ che dài rồ còn quấn thêm tấm vải nữa để che bụi. Trang phục của họ trông thật kì. Lúc đầu nó cứ trơ mặt đi, nhưng sau đó, nó cũng dần thích nghi. Nó thấy mình đen hơn, già hơn, gầy hơn. Nếu không thích nghi thì nó sẽ bị biến đổi. Nó nhận thức được điều đó và tự làm mới mình, ngay từ việc nhỏ nhất: ra đường mặc đồ che nắng. Còn trong suy nghĩ, nó cũng bớt thật thà, bớt tin người đi. Qua nhiều lần va chạm, nó tự rút ra: người nào quá tốt với mình thì chưa hẳn đã tốt với mình thật lòng. Nó mất đi cái tính chân thật của dân tỉnh lẻ như nó đã có ở quê nhà rồi những năm học ở trưởng tỉnh. Nó cũng dấu bớt nụ cười duyên của nó. Khi nó muốn cười nó lại dấu, còn khi muốn khóc nó lại nhoẻn cười. Người thành phố dạy cho nó nhiều điều. Nó nghĩ nắng Sài Gòn đẹp có lẽ vì nó có ý nghĩa. Nắng Sài Gòn làm cho nó biết hòa hợp và hiểu đời hơn. Chẳng có ánh nắng nào không chứa những tia hồng ngoại cháy rộp làn da. Nó bỗng thấy yêu cái nắng nhẹ xứ Nẫu quê mình.

Rồi năm sau nữa, qua vài người bạn giới thiệu cho nó ông thầy chuyên xin việc cho sinh viên mới ra trường. Nó cũng muốn được làm việc nó theo đuổi cả thời tuổi trẻ và chọn nghề đó làm nghiệp. Lần lừa mãi nó can đảm gọi cho mẹ: “mẹ à, con đi làm hai năm, cũng tiết kiệm được hai mươi triệu. Mẹ vay mượn cho con chục triệu nữa. Muốn đi làm việc như con muốn phải có tiền mẹ à”. Nó nghĩ người ta cầm tiền của nó rồi sẽ có trách nhiệm với nó, nó dấu ông hiệu trưởng việc nó đi chạy việc ở ngoài. Dù ông hiệu trưởng cũng tốt với nó. Khác với các trường mầm non khác, thường là bà hiệu trưởng. Ở trường này, ở trường này lại là ông hiệu trưởng. Đến khi nó muốn nói với ông hiệu trưởng “tốt bụng” thì đã quá muộn. Cái gì mất thì đã mất. Tiền thì trao mà cháo thì chưa múc… Nó tránh nghe điện thoại của mẹ, vì nó biết mẹ sẽ hỏi tình hình công việc của nó. Nó thấy nó đang bị tổn thương: “lão Đinh Đức đó à… hắn… hắn đã lừa đảo bao sinh viên nghèo mơ lập nghiệp ở thành phố rồi đó. Nó toàn hứa hẹn chạy việc cho người ta, lấy tiền rồi lần lữa. Không ai đòi lại được của hắn một xu đâu”, ông hiệu trưởng nói khi biết nó chồng tiền chạy việc chỗ lão thầy kia. Nó như chết điếng, những đồng tiền nó ki cóp được qua hai năm đi làm cực khổ. Nó thấy lần này nó mất nhiều thứ, hy vọng, niềm tin và nhất là nó đánh mất giấc mơ đẹp Sài Gòn ngợp nắng. Nó thấy cái nắng Sài Gòn hôm nay sao mà gắt, như nhuộm rát cháy làn da nó, dù cho nó đã chịu khó thích nghi bằng áo nắng, găng  tay, khẩu trang, mắt kính thêm cả tấm khăn quấn thân che bụi. Nó sợ… nắng Sài Gòn.

Rồi nó ra ở ngoài, vì ở trong trường ông hiệu trưởng mới có ý khiếm nhã với nó. Nhớ hôm đi tắm buổi đêm ở nhà tắm chung cứ thấy bóng người qua lại lại qua nó lại sợ. Nó ra ngoài để tránh ông hiệu trưởng. Rồi nó cũng bị sàm sỡ, đêm đó phụ huynh học sinh bận, gửi trẻ đến 9h tối. Nó bị ông hiệu trưởng “hỏi nhỏ”: “em giá bao nhiêu”. Nó tát ông ta một cái in hằn cả bàn tay năm ngón dài ngắn, nghỉ việc không lý do. Nó thuê nhà trọ ở một con hẻm nhỏ, tối, phía ngoại thành.

Một ngày nắng mới. Ngày nắng mới ấy chính là anh. Người hàng xóm mà lần đâu tiên đến gặp ở cổng nó lặng thinh, người lạ không hơn không kém nó không thèm một lời chào hỏi. Sáng nay, nó dậy thấy nặng mắt vì tối qua khóc, nó cúi mặt đi thì nghe lời vừa chào vừa hỏi:

-         Tối qua khóc to thế!.

-         Xin lỗi, tôi… Nó bối rối như gà mắc tóc, lắp bắp: tôi bị thất nghiệp.

Nói có câu đó với người lạ mà cảm thấy nhẹ lòng. Ít nhất nó nói ra được điều nó sợ nhất. Điều làm nó sẽ tồn tại thay vì sống. Nó đi tìm việc ngay, nó không thể ngồi không một ngày. Mắt đang sưng vì qua khóc mà nó vẫn cầm hồ sơ đi. “Anh là…?”. “Tôi là nhân viên tư vấn, giới thiệu việc làm”. “Tôi muốn đi dạy, anh có tư vấn, giới thiệu giúp tôi?”. “Cô dạy môn gì”, “dạy Văn”. “À, cái ngành ế ẩm nhất. Cố làm trái ngành không?.”. “Tôi không muốn nhưng chưa có việc tôi vẫn đi làm”.

Nó có một chỗ làm mới, chỗ làm đó là văn thư trong một trường cao đẳng. Nó vừa nhanh nhẹn, tốt bụng lại có năng lực ăn nói, văn chương lai láng nên được lòng trưởng khoa Văn. Nó được đi học lên rồi chuyển qua nghạch giảng viên và trở thành một Giáo Viên Hạng Sang – Giảng viên. Điều mà nó chỉ… dám mơ qua bao năm chật chầy xin việc rồi đi làm trái ngành ở cái Sài Gòn đất hứa này. Nó nghĩ: cái năng Sài Gòn có lúc gay gắt nhưng cũng có những vị ngọt ngào. Nó nhớ cái nắng ở quê xứ Nẫu. Cái nắng bình yên có khi làm cho nó dại người vì quên hết thời gian. Cái nắng phố phường chật hẹp bỗng dương bồng bềnh, lộng lẫy quá. Nó yêu sao những cái nắng như nắng Sài Gòn. Nó cũng yêu sao chính nó với vận may của mình. Người hàng xóm tốt bụng đã mở cho nó một cánh của vào khu vườn ngợp nắng. Nó cảm ơn anh ta, anh ta chỉ nói: “cánh cửa mở nhưng không phải ai cũng bước vào khu vườn đó được. Là do em tự đi bằng đôi chân của mình đó. Hãy cảm ơn chính đôi chân em”.

Một người có của, có địa vị thì không sợ thất nghiệp nhưng nó thì sợ. Công việc là tất cả với nó, công việc là sự sống còn của nó. Không có việc nghĩa là nó không có gì hết: không có chỗ ở, không có cái ăn cái mặc không có những… Lần này nó không sợ nữa, ngày nó được chính thức được vào biên chế. Nó gọi về cho mẹ: “mẹ, con đã làm được. Mơ ước là điều có thể thực hiện nếu ta cố gắng. Sài Gòn ngợp nắng!”. Câu “Sài Gòn ngợp nắng” chắc là một sự đánh đố đối với mẹ trước khi nó cúp máy không một lời giải thích.

Nó chỉ muốn nói: Cảm ơn Người đã cho tôi một điểm tựa…