NỤ HỒNG KHÔNG BUNG CÁNH

NỤ HỒNG KHÔNG BUNG CÁNH

Trần Thị Thanh

Đồng Đà lắm gái thuyền quyên

Trai anh hùng đã xuôi thuyền viễn chinh…

Làng có tên là Đồng Đà, cái tên hơi lạ, nhưng nó có ý nghĩa. Nó nhắc đến tên của người khai sáng ra làng là cụ Đà ở xóm Đà cũ (không phải Đà giang).

Làng độc một cái ngã ba là trung tâm của mọi chuyện. Hơn hai mươi năm trước, và cho đến bây giờ ngã ba làng là nơi “họp báo” cũng là nơi “điểm báo” đồng thời là nơi “xuất bản” những bài phóng sự, tin nhanh, cả trang văn nghệ, giải trí và châm biếm đủ kiểu. Gã là một “biên tập viên” kiêm “kí giả” săn tin đại tài. Chuyện làng trên xóm dưới gã biết nhanh như chớp và kể lại trọn vẹn, lỡ đoạn nào không trọn vẹn thì chính gã là người làm cho câu chuyện được “mười phân vẹn mười”.

Làng, có chị được gọi là Nụ Hồng, nhưng là nụ hồng Không Bung Cánh. Không bung cánh vì sao thì cũng chẳng ai biết. Phải chăng vì nụ hồng chưa tìm được chiếc bình nào đủ xinh để xứng với vẻ đẹp kiêu sa của những cánh hoa hồng phớt nhẹ nhàng kiêu sa?.

Người ta gọi chị là Nụ Hồng

Nhưng là Nụ Hồng Không Bung Cánh…

Chuyện về chị ở làng Đồng Đà thì ai cũng biết, nhất là sắc đẹp và câu chuyện tình lâm ly có màu sắc hiện thực, nhưng là hiện thực lãng mạn. Chị xinh đẹp như… Phải dùng dấu ba chấm để suy nghĩ thêm vì người kể chuyện không biết nên lấy gì để so sánh với sắc đẹp của chị. Thôi thì chị xinh như nụ hồng xinh vậy. Da chị trắng như củ sắn mới bóc ra. Má chị cười duyên như được bà mụ trước khi nặn đã đặt lên đó những nụ hồng hỏn hẻn, lấp ló. Khi chị bước đi, bước dưới thấp mà người như được nâng lên. Chị đi mà nhìn từ xa cứ ngỡ bay. Đôi tay chị  trắng nõn nà. Sau lớp vải áo voan mỏng hơi chật từ miền Nam gửi về của một người bà con, chị là “thuốc bổ mắt” cho trai gái, già trẻ làng Đồng Đà này.

Gã mê chị. Mê đắm, mê mệt, nhưng chỉ phần gã thôi, còn chị vẫn là Nụ Hồng Không Bung Cánh.

Gã nói rằng chỉ cần nhìn thấy chị, dẫu cho ngày có mệt mỏi và buồn tẻ đến đâu thì hôm đó gã cũng ngủ ngon và huýt sáo cả ngày.

Gã nói rằng chỉ cần nhìn thấy nụ cười và dáng đi của chị, gã đủ no dù chỉ uống nước lã hít khí trời mà sống.

Gã nói rằng gã thương chị như những ánh nắng ấp áp yêu những bình minh.

Gã nhìn chị như ánh hoàng hôn lập lòe trên đỉnh núi chiếu xuống mặt đất quyến luyến những khoảnh khắc tàn của ngày đang tàn.

Gã nói cả đời này, chỉ cần nhắc tới chị là đủ yêu thương trong gã tới tận kiếp sau.

Chị vẫn một mình với cái sắc nước hương trời của mình. Trang tuyệt sắc vẫn đứng một mình giữa đám trúc xinh của làng phần lớn đã nên rặng trúc xanh.

Nhiều người dạm hỏi nhưng chị không ưng. Người ta cũng không biết chị còn chờ đợi ai, chờ đợi cái gì. Chỉ biết rằng chị ít tiếp khách và hay cười trừ. Người thích chị cũng đáp lễ bằng nụ cười như nắng mai ấy, người không thích chị cũng cười khiến người ta cứ ngỡ chị có tình ý gì với mình. Nhưng không phải, ngay trong khi chị buồn xo thì nụ cười của chị vẫn đầy tình ý, thế mới đểu chứ.

Thế mới có chuyện…

***

Gã chưa bao giờ ra khỏi làng Đồng Đà. Nhưng gã nói chuyện cả bên Tây, bên Tàu như gã định cư đâu đó bên tây bên tàu chỉ ghé ngang làng Đồng Đà để kể chuyện vậy. Gã nói về chuyện chính trị - xã hội của Trung Quốc hồi cải tổ. Rằng kinh tế tư nhân với nhà nước gì gì đó. Rằng nhiều tư tưởng tiến bộ có chủ trương làm kinh tế tư nhân bị nhà nước buộc giải tán gì gì đó. Và gã bình luận như triết gia “tiến bộ thì bao giờ cũng là chính nó”. Gã còn ví dụ rành rành cải cách với đổi mới gì gì đó nữa. Gã ví như thật rằng dao cùn đem mài là cải tiến, còn chế máy móc thì đó là đổi mới gì gì đó. Rồi gã phán, rằng cuối cùng, cho đến nay thì tư nhân vẫn song hành thậm chí chỗ đứng vững chãi như cây bao báp ngoài Trường Sa. Gã thật giỏi tưởng tượng. Tôi biết thừa gã chẳng biết cây bao báp nó hình thù thế nào ngoài cái tên bao báp gợi sự cứng cỏi.

Gã nói đến chuyện chị. Với gã, bao giờ và luôn luôn, cứ nhắc đến chị là đi liền với từ em. Gã chẳng nói nhiều, gã chỉ nói đi nói lại một câu: “hồi sáng/ tối/ trưa/ qua/ kia/ nay… em Oanh cười với Lượm tình tứ ghê” (Oanh là tên chị). Chị cười bao giờ cũng thế, nụ cười như chào đón, như hứa hẹn gì đó, dù lòng chị buồn xo. Bao kẻ ngộ nhận tình cảm của chị, bao ả kêu chị rành dụ trai cũng chỉ vì nụ cười ấy.

Làng có đến chục gã trai trẻ, trai lớn, trai già tòm tem chị, có kẻ kêu “không lấy được chị cũng chẳng lấy ai khác”, kẻ thì nói “không lấy cũng được, nhìn thấy em ấy là quên cả thế gian còn đàn bà con gái rồi”. Vậy mà chị chưa kịp nhận lời, họ đã đi lập gia đình rồi.

Mấy gã trai ưa hứa hẹn chỉ như mấy cái nón lá, gió chưa thổi đã tự nghiêng ra sau gáy con gái rồi. May có cái quai nón, không thì bị gió thổi đi hết bờ này tới bụi nọ chưa biết chừng.

Chỉ có gã thủy chung thương chị?

Chị vẫn lạnh lùng với gã như với bất kì trai làng nào khác.

Gã vẫn trồng cây si. Nhưng có chăng chị nở một nụ cười xã giao rồi thôi. Với trai làng, chị đẹp còn vì chị là một nữ đồng trinh, một loài trinh nữ. Hễ có ai động vào thì khép lại. Khép chặt chỉ khi bình yêu, gió lặng trinh nữ mới lại xòe cánh đón nắng sương.

Gã ngộ nhận về nụ cười đó.

Gã bảo chị có tình ý với mình.

Chỉ là…

Chỉ là chị chưa nhận lời thôi….

***

Tôi đi xa rồi lại trở về làng.

Gã cũng đi. Gã đi ở rể bên làng Tiền.

Cũng tại ngã ba làng, tôi được nghe nhiều chuyện nhưng tôi chỉ ngẩn ngơ với chuyện của chị.

Lại nói gã, gã ngộ nhận nụ cười của chị đầy tình ý với mình. Rồi gã phá hoại sự bình yên của chị. Nhiều lần chị từ chối từ khéo léo đến nói thẳng, gã vẫn cố tình không hiểu, cố tình trách chị “thế ra, nụ cười bấy lâu em vẫn dành cho anh là giả ư?. Em đạo đức giả quá…”. Chị chẳng nói lại được gì. Chỉ gém nụ cười vào trong mà nó vẫn tự nhoẻn ra, gã bảo “em thật tàn nhẫn, cười cợt cả tình yêu, cả sự hy vọng cả hạnh phúc của anh. Em sẽ phải trả giá”.

Năm đó chị và gã đều đã không còn trẻ. Họ đã ngoài ba mươi, cái tuổi đáng để lo bề gia thất. Chị vẫn chối gã, thẳng thừng.

Lý do chị chối từ nhiều lời dạm hỏi của đàn ông, trong đó có gã là: không có lý do gì cả.

Gã mang tâm trạng hậm hực bị lừa tình đó ra hành động.

Gã, cũng tại ngã ba làng rêu rao rằng: chị là con cái mang giống đực. Cái thời của hơn hai mươi năm trước, đó là điều ghê gớm và bất hạnh cùng cực.

Từ đó, người làng nhìn chị bằng cái nhìn khinh thị.

Chị thôi, không nở nụ cười tỏa nắng bao giờ nữa.

Hàng ngày chị vấn may áo, may quần. Vẫn tiếng máy may xập xình hàng ngày và về đêm thì nó kêu to hơn, khuya hơn thông thường. Trai làng trên xóm dưới cũng chẳng màng đến nét đẹp và nết đẹp vẫn roi rói của chị. Người ta sợ điều mơ hồ gì đó.

Chuyện gã đi ở rể được nửa năm rồi về. Nghe bảo, vợ gã chê gã yếu quá… lại thêm cái tật nói nhiều hơn cả mấy bà bán gà bán vịt ngoài chợ…

***

Rồi chị đi khỏi làng khoảng 5 tháng. Mẹ chị bảo chị ra Hà Nội học may áo dài thêm. Chị trở về vào một đêm mùa đông lạnh sương mờ phủ. Chị khoác chiếc áo măng tô vải dạ dày, dài. Ngày hôm sau chị đi ngang ngã ba làng vẫn với chiếc áo dạ dài ấy. Bước đi của chị, nhìn từ xa đã thấy có sự nặng nề, có sự chậm chạp. Cơ thể thon gọn của chị đã được thay bằng sự đẫy đà.

Cơn gió thổi từ đâu tới, ai cũng cảm nhận được hơi lạnh, nhưng không ai kêu lạnh.

Chị đi đến ngã ba, vẫn cười chào mọi người. Có cái gì đó như thách thức, như khiêu khích tất cả. Ai cũng nhận ra, cái bụng của chị đang mang một tình yêu lớn đã ngoài năm tháng.

Trớ trêu cho một trang tuyệt sắc.

Gã vẫn ngồi đó, nhưng khác với cái mồm luyên thuyên từ trước. Gã lặng im. Mọi ánh mắt từ đổ dồn về chị chuyển sang gã.

Hôm sau, tại ngã ba làng người ta không còn thấy gã nữa. Nghe bảo gã đi khỏi làng đêm đó, nhưng chẳng ai biết gã đi đâu.

Thu đó, đám lá bàng từ cây bàng cụt ngọn đổ lá vàng tạo ra cả một lớp xác lá dưới mặt đất. Không ai đến ngã ba để hóng chuyện, tán dóc nữa. Đầu mùa xuân năm tới, người làng chặt đi cây bàng cụt ngọn. Cây bàng cụt gợi buồn như những chuyện tình chưa hồi kết của trai gái làng. Cây bằng lăng nhỏ xíu bên cạnh đã lớn, không bị cây bàng che tán rợp nên lớn rất nhanh. Chẳng mấy chốc nữa là ra hoa tím ngát cả trung tâm làng cho coi.

Chị cũng đi khỏi làng sau đó.

Mùa hè sau, chị trở về khi đứa con trai kháu khỉnh, trắng trẻo, khỏe mạnh đã cứng cáp. Tất nhiên, chị trẻ ra như hồi mười tám đôi mươi từng làm đám trai trẻ khiến cả làng mất ngủ vì tiếng chó sủa rào rạo cả làng vì trai đến nhà chị.

          Và người đàn ông đi cùng chị, bế con cho chị là người đáng cho chị gửi gắm cả cuộc đời mình. Mọi người đã hiểu, Nụ Hồng Đã chịu Bung Cánh vì đã tìm được một chiếc bình tương xứng.

          Trời đã sang hè, vầng mây trên cao cũng như cao hơn, xanh hơn pha lẫn màu trắng tuyệt đẹp. Mây như mắt gái một con, vừa xanh trong vừa rợp bóng đủ ấm áp cho ai được nhìn vào đó. Chị trở lại, cây bằng lăng mùa hoa đầu tiên nở cánh hoa đầu tiên vào sáng sớm hôm sau. Màu tím thắm đã thay thế cho màu vàng rủa của những đám lá bàng xơ xác, cứng cáp, khô khan. Cây bàng cụt bị chặt đi, như mang theo cả những mảnh tình dang dở của trai gái làng Đồng Đà. Ngã ba làng lại tiếp nối bằng những câu chuyện tình khác, chắc gì đã không tím ngát như cánh bằng lăng kia?.

Có người nói Nụ Hồng mãi Không Bung Cánh. Vì nó đã hóa thành cánh bằng lăng nở tím. Lại có người nói Nụ Hồng đã Bung Cánh vì nó đã tìm được Chiếc Bình Bông tương xứng.

          ***

Thu vẫn thu và em vẫn xanh

Bằng lăng trở gió lạnh tím trời

Người đi người lại về bên ấy

Chung với em cười xinh nụ xinh

Đám trẻ nít vẫn đọc những câu thơ đó khi thấy chị để mong nhận được nụ cười của chị. Người ta bảo đó là thơ của gã làm tặng chị…

BỤI ĐÊM

Truyện ngắn

BỤI ĐÊM

Trần Thị Thanh

          Lớp học Nghiệp vụ Báo chí tan giờ vào lúc 21h.

Cái khoảng thời gian không mấy nhộn nhịp nếu không muốn nói là tịch mịch ở thành phố sương mù mùa noel mù sương lạnh ngắt. Ánh đêm bị cắt ngang bởi những bóng đèn sáng soi rõ những vạt sương mỏng mảnh bay lảng vảng, vờn vợn trước mặt. Đêm gần kề ngày noel nên sương từng lớp dày dăng như mưa phùn. Sương đọng trên lá cây, thành lớp bụi đêm, bàng bạc. Đêm mờ ảo. Tiếng cu rốc vẫn rú ku – rúc, ku - rúc, nghe rờn rợn, ma quái.

Tôi xỏ tay vào túi áo khoác.

Chiếc xắc đã lủng lẳng đâu đó, khi thì vai, khi nghiêng phía lưng, khi tụt xuống cánh tay. Tôi huýt sáo, cho đỡ lạnh hay đỡ sợ thì tôi cũng không chắc, có thể là cả hai mà lý do thứ nhất là thứ yếu còn lý do thứ hai là chính yếu. Với lại đêm tối, có ai nhận ra tôi là con gái không nữa.  Phong cách tomboy giày vải bệt, tôi lại còn trùm cái mũ áo khoác màu lông chuột lên đầu, trông bụi bụi.

Hai anh chàng phía sau đi đến cạnh. Là hai người hay ngồi cuối lớp Báo chí. Họ e hèm mấy cái cho tôi thôi huýt sáo, hay cố tình nhát tôi trong đêm tối. Một trong hai người bắt chuyện: - Chào “anh chàng” lớp Văn! - Em tên Lan. – Tôi nhanh nhảu, thực ra, tôi tên Thanh, vì anh ta lạ quá, ít nhất là lúc đó tôi còn chưa biết tên anh bạn mới nên nói tên Lan. Và từ đó anh bạn mới cứ gọi tôi là Lan, làm tôi muốn chữa cũng khó. Rồi anh nói:

-         Con gái học Văn chắc lãng mạn lắm. Em làm thơ chứ?.

-         Cũng có.

-         Hôm nào anh thưởng thức được chứ?

-         Giờ thì sao?

Rồi tôi đọc liên hồi đoạn thơ, “Tôi mơ về ngày mai tôi cùng anh/ Bước bên nhau trên đường hàng cau bóng đổ/ Dàn tơ hồng vươn mình khoe nắng mới/ Anh cùng tôi chung thủy trọn cuộc đời… Những đứa con trai của tôi và người tôi yêu/ Sẽ tài hoa như anh và dễ thương như thế/ Đứa con gái nếu có phần giống mẹ/ Sẽ phải khóc nhiều nên mắt đẫm hơi sương/ Tôi mơ về sống bên mái nhà thương/ Anh xây và dành riêng tôi một vườn hoa nhỏ/ Mỗi sáng sớm thần tình yêu gõ cửa/ Cài lên phòng hai tôi một đóa hoa thơ”. Anh ta cười vì sự tự nhiên của tôi? Chắc thế! – Cô nàng tomboy cá tính dễ thương nè!, anh ta nói, - Em là tomboy thích những anh chàng bảnh trai, tôi nói. Cả ba chúng tôi cùng cười, bỗng tôi ho vì bị gió thốc vào mũi, anh đưa cho tôi chiếc khăn, từ cổ anh, tôi muốn chối cũng khó.

-         Anh tên gì? Quang, Phùng Quang. Còn đây là bạn anh, tên Liêm. – Quang giới thiệu anh bạn vừa to béo, dáng đi khiệng niệng, hai tay hơi khuỳnh khuỳnh như đô vật, lại ít nói, suốt đường đi chỉ nói “con gái lớp Văn có khác”.

-         Hai anh cùng lớp Nghiệp vụ Báo chí với em?.

-         Ừ, em. Bọn anh học lớp tại chức Ngữ Văn – Báo chí. Nghe có lớp này hay, thích thầy Huỳnh Nhân dưới thành phố lên giảng nên bọn anh đi nghe giảng thôi.

-         Lớp sắp đi thực tế Nha Trang 4 ngày, bọn anh đi cho vui chứ?!

-         Để coi đã em. Cũng thích đi, nhưng sợ kẹt, dính ngày thi. Bên anh thi cuốn chiếu, không như chính quy. - Học tại chức ban đêm?. Buổi ngày nghỉ? - Ừ, buổi ngày bọn anh tự học thôi. Chưa có “chức” nên cũng rảnh rỗi lắm.

Tôi thầm nghĩ, dáng người anh ta hơi đầm, nếu không muốn nói là thấp. Khuôn mặt bình thường, lại học cái ngành chẳng giống ai, còn học cái trường hạng chót vầy. Xem chừng thú vị ở trên cây.

Nhưng anh ta có điều gì đó làm tôi cứ muốn nói chuyện. Cứ hỏi mãi, cứ nghe mãi. Điều gì đó đặc biệt. Điều gì đó thần tiên. Điều gì đó gần gũi mà rất đỗi xa xôi. Vừa xa lạ lại vừa thân quen. Vừa xa vời lại ngay bên cạnh. Rồi cứ muốn nghe nữa. Mãi sau tôi mới nhận ra, đó là giọng nói. Một giọng nói vừa phải, phát ra từ lồng ngực hay từ đâu đó trong cơ thể chứ không phải từ cổ họng với dây thanh quản của anh. Giống như anh ta không nói, mà là thần giọng nói đang dùng âm thanh để mê hoặc. Một giọng nói đẹp phát ra từ tâm hồn cao thượng. Anh ta biết nói những lời dễ nghe, biết làm người ta ấm lòng bằng nụ cười và giọng nói của mình.

Tôi nghĩ, trời cho mỗi người mỗi nét duyên, có lẽ với Quang là giọng nói. Giọng nói ấy, cứ ám vào tôi, khiến tôi chới với. Giọng nói có sức nặng. Như lớp sương đọng thành bụi đêm, qua đêm có khi rỏ thành nước, từng giọt nhỏ xuống đám cỏ khô dưới đất, cho chúng một sinh khí mới. Vậy thì nét duyên của tôi là gì?. Là nhận ra điều mê hoặc của giọng nói đó chăng?. Đêm vẫn dăng sương. Đến cuối đường, sương đã đậu ướt trên làn mi cong vút của tôi. Không sờ lên mặt, nhưng tôi biết phớt trên lớp lông mặt tơ mịn của mình là màn sương mảnh, đưa tay vuốt thì bàn tay chực ướt.

Bụi đêm tôi không nếm, nhưng nó có vị mặn. Tôi biết.

          Đêm đó, tôi không độc hành trên con đường phủ đầy bụi đêm, bụi đêm chênh chao cả trong khí trời, tựa như trời đang nhả khói. Nhưng là khói lạnh chứ không hăng hắc và nóng rát. Khói đêm dễ chịu. Liêm đã về phòng từ lâu, vì chỗ ở anh ta gần hơn. Quang đưa tôi về tới tận nhà trọ, mãi sau tôi mới biết là Quang phải quay lại, vì phòng trọ anh ta cũng ở chỗ Liêm, chỉ là anh ta đưa tôi về.

Chúng tôi gặp lại nhau trong một vài buổi học sau. Từ cái hôm ấy tôi hay nghía mình trước gương, trước khi đi học.

Đến lớp tôi cứ ngó một vòng coi có thấy người có giọng nói Mê hoặc đó không.

Quang và Liêm hay đến muộn. Có vẻ như tan lớp tại chức rồi mới đến. Lớp báo chí nên đi học được phát báo đọc. Người đến muộn dĩ nhiên hết báo. Tôi chủ động “Của anh đây. Em nhận hộ anh”. Anh ta cảm ơn, nụ cười anh ta cũng dễ thương. Cười như không cười, lại như cười bằng cả tình cảm thật trong sâu thẳm đâu đó, trong cả con người đó. Đặc biệt, như nụ cười vô tư và kiêu ngạo của chàng thủy thủ Sin Bad tôi thích vậy.

Rồi anh phô tô cho tôi một số tài liệu dịch từ nước ngoài, trong đó có quyển Nhà báo hiện đại. Quyển sách hơi dày, tôi có xem qua, nhưng bỏ những trang đầu tiên. Chỉ nhìn mục lục rồi lật xem vài chương chính.

Chúng tôi chẳng thành thân, chỉ hỏi chào nhau như thế. Đêm noel rồi lễ Halloween, tôi vẫn một mình, còn anh thì tôi không biết. Có điều, sau đêm noel tôi nhận được một món quà của anh. Đôi găng tay nữ nữ tính. Tôi cảm thấy mùa noel đó trời phố núi như ấm lên, dù cho bụi đêm vẫn lãng đãng nhả tơ như tằm mùa kén chín.

Đôi găng tay anh tặng tôi, không biết có tình ý gì không. Hay chỉ vì anh hay thấy tôi xỏ tay vào túi quần trông ngầu quá. Anh vẫn chẳng đến ngồi cùng tôi bao giờ, dù rằng tôi luôn cố tình ngồi bàn lẻ. Anh ta vẫn ngồi với anh bạn hộ pháp của mình. Hai người họ, trông thân thiết quá. Tôi bỗng ghét anh bạn kia, giá mà hắn ốm đi một hôm…

Lớp học đã cuối khóa. Lớp đi thực tế Nha Trang, đương nhiên không có anh.

Chúng tôi không còn liên lạc. Thứ bảy hàng tuần, tôi chỉ còn cách ngóng xem anh có lên khoa xem thời khóa biểu không. Có một lần duy nhất tôi gặp lại anh.

*

          Ngôi trường bốn mùa hoa nở. Đó là cái tên đẹp nhất tôi nghĩ ra, để riêng gọi trường đại học tôi theo học, trong một cuộc thi viết có tên Vẻ đẹp giảng đường, bài được giải nhất với hình ảnh trường gắn với mối tình đơn phương của tôi dành cho Quang.

Ngôi trường thơ mộng. Với đồi thông, bãi cỏ lau mùa trổ bông trắng bạt ngàn, có cả một vườn trồng hoa và rau thí nghiệm của khoa Hóa, Sinh, Môi trường. Lại có hồ, có thung lũng trồng rau và dâu tây của nhà vườn. Đó là chưa kể trong khu thể chất, mùa dã quỳ rực một màu hoa vàng mùa tỏa rạng từ non hoàng hôn đến tận bình minh già. Đó là chưa kể tiếng thông reo vun vút, dáng những cây thông tình cuốn vào nhau đầy biểu tượng. Đó là chưa kể tiếng chim cu rốc kêu cả đêm tối, chim ri đàn từng đàn mổ hạt cỏ dại trên những cành cỏ dại cao, uống cong vút như cần câu khi có chú chim đậu vào, cánh vẫn dăng dăng, dập dìu.

Chim cu vẫn từng đôi chăm sóc nhau trên cây bạch đàn.

Từng đôi tình nhân vẫn sóng đôi chung một cây dù lúc trời mưa. Các đứa bạn tôi, cả đứa tệ nhất cả ngoại hình lẫn học lực cũng có cặp. Riêng tôi vẫn tương tư một giọng nói. Mà giọng nói ấy thì chung cho tất cả mọi người.

Cây thông tình vẫn đôi, mà tôi vẫn lẻ.

Tôi chỉ còn biết yêu tha thiết những đoạn đường, giảng đường tôi và anh từng chung. Không gian này, đã mang lại cho tôi một tình yêu lớn, dù chưa bao giờ hò hẹn, dù chưa nói lời yêu và nhận lời thương, dù chưa từng gặp gỡ thường xuyên, và thậm chí anh ta, còn chưa biết cả tên thật của tôi.

Một cuộc tình độc nhất. Ít nhất là với tôi. Tình yêu một giọng nói. Thật kì quặc phải không. Nhưng tôi thề là tôi yêu cái giọng nói ấy như con ong yêu hoa, như lá yêu cành, như mùa đông yêu những ánh nắng ấm áp…

Tôi vừa tinh nhạy vừa ngây thơ. Như con chim lạc trong khu rừng của nó. Có hôm đi học sinh viên bảnh trai hỏi, “phòng A.11.203 ở đâu”, tôi nói “Ở lầu 5 nhé anh”. Anh ta chỉ cười “sinh viên năm mấy mà rành vậy em?”. “Em… 3 năm sau em là sinh viên năm cuối”. Anh ta kêu tôi tếu. Thực ra tôi chơi anh ta vì A.11.203 ở lầu 4 chứ chẳng phải lầu 5. Muốn khỏi bị chơi khăm thì cách tốt nhất là tự trang bị vũ khí hiểu biết cho mình. Lý lẽ của tôi cùn cùn vậy mà hay. Nhưng trong tình cảm, tôi lại đi chơi khăm chính mình. Tôi chẳng trang bị cho mình chút hiểu biết gì về người tôi thương cả. Anh ta đã có người đặc biệt chưa tôi cũng không biết. Muốn mời anh ta đi chơi ngày lễ Halloween cũng im lặng. Tôi cứ đi lại những khu giảng đường quen thuộc, nơi tôi từng ngồi học cùng anh.

Đường Dã Quỳ cũng vàng rực đợt hoa cuối mùa trước ngày tàn. Tôi yêu cả màu tàn của hoa dã quỳ vàng đổi sắc bàng bạc. Đến khi tôi biết tương tư một người, đúng hơn là một giọng nói thì tình yêu mến, sự nhớ nhung tôi dành cho anh ta cũng trùng với tình yêu tôi dành cho ngôi trường ấy.

Ngôi trường ấy tôi xem như một sinh thể sống. Đẹp, trẻ trung, dịu dàng và mạnh mẽ khi cần.

Có phải trường đẹp hơn trong mắt người tương tư như tôi?

*

Tôi tốt nghiệp đã 5 năm. Cũng hơn năm năm từ ngày tôi được nghe, rồi xa giọng nói chỉ nghe đã thấy gần gũi đến thương ấy.

Mãi đến sau này, tôi vẫn không được nghe lại giọng nói nào tương tự như vậy. Tôi vẫn kiếm tìm một giọng nói quen thuộc. Nhưng tìm đâu trong trăm vạn con người là trăm vạn giọng nói không ai giống ai.

30 tuổi. Tôi vẫn một mình một bóng..

           Đêm, tôi tình cờ vào thư viện audio book nghe truyện kinh điển. “Các bạn đang nghe thư viện sách nói dành cho người mù…” rồi một âm thanh quen thuộc làm tôi chợt giật mình. Tôi vặn volume cho âm thanh to lên, vì thường tôi nghe nhạc lẫn nghe truyện bằng volume nhỏ nhất, kiểu phải tập trung tất cả các giác quan mới nghe được.

-         Hôm nay PTV Hà Anh của chúng ta đi công tác. Do đó, PTV Phùng Quang sẽ đọc tiếp tiểu thuyết Ngọc Trong Đá của nhà văn Nguyễn Đông Thức – một tác phẩm trong mùa “chín” của nhà văn cho những chùm quả ngọt. Mời quý vị và các bạn cùng nghe.

Sau lời giới thiệu với giọng ngọt ngào của chị dẫn chương trình là cái tên quen quen, giọng đọc đặc biệt. Giọng nói ấy, trời ơi, tôi như sống lại với những thổn thức của mình bao năm qua. Trước khi đọc anh nói: “Tôi không chuyên mảng Phát thanh. Hôm nay, tôi chỉ là “thế nhân”. Giọng không được chuẩn như PTV Hà Anh, mong các bạn lượng thứ. Xin nói thêm, một cô bạn học cũ, từng nói với tôi anh có giọng nói của một phát thanh viên đấy. Cô bé ấy, đến giờ tôi vẫn chưa gặp lại. Bây giờ, các bạn xem cô bé ấy nói đúng không nhé”.

Trời ơi, chẳng phải chính tôi là cô bé anh nói đó sao. Chẳng phải chính tôi đã phán “Anh có giọng nói của một phát thanh viên” còn anh thì cười đó sao. Nụ cười anh như chàng Sin Bad vô tư thánh thiện trong mơ của tôi đó sao.

Tôi nghe đi nghe lại không biết bao nhiêu lần. Đến lúc tôi ngủ thiếp thì giọng nói ấy vẫn thảng trong mơ.

Giọng nói ấy vẫn mê hoặc tôi như ngày nào.

          Tôi không biết phải làm sao để liên lạc được với anh.

*

Hai thứ anh cho tôi: đôi găng tay và quyển sách Nhà báo hiện đại. Tôi vẫn mang theo. Găng tay len thì tôi giữ nguyên vẹn trong cả băng rô hình nơ ngoài hộp quà, còn quyển sách phô tô, tôi vẫn thỉnh thoảng xem nhưng lúc nào cũng thế, đã thành quen, là xem mục lục, thấy chương nào, phần nào cần thiết thì mới lật đến trang đó. Hôm nay tôi không cần đến trang nào cả. Chỉ xem nó như một kỉ niệm. Tôi lật trang đầu tiên, anh ghi tên anh P.T.Q và thêm chữ Mobile: 091… Tôi ấn, nút xanh không ngập ngừng: “thuê bao quý khách vừa gọi hiện không…”. Tôi thất vọng. Quên anh ta đi, xưa đã gặp mà không thành bạn thì nay không gặp còn mơ mộng gì. Thực tế đi.

          Tôi xóa ngay cái số vừa lưu tên: Anh ấy, - Cách tôi gọi người đặc biệt trong tôi bao năm, không phải vì tôi không nhớ tên người ấy. Chỉ là cách riêng tôi gọi người riêng đặc biệt của mình.

          Quên tất cả. Cố nhủ lòng vậy sau khi nghe lại phần truyện Ngọc Trong Đá do anh đọc hàng chục lần.

Rồi tôi vui vẻ đi café với người bạn trai được đứa bạn cùng cơ quan mới giới thiệu. Anh ta đang háo hức luyên thuyên về đủ chuyện. Về công ty, về gia đình, về bạn bè, về thú mê xe… bằng cái giọng bắc vùng đặc biệt lẫn lộn l, n…

          Tôi chỉ gật gù. Bỗng số máy lạ, 091… Thường số lạ tôi không nghe máy, nhưng hôm nay chán anh chàng l,n lẫn lộn quá. Tôi lấy cớ nghe máy ra ngoài. Rồi tôi ấn nút xanh,… giọng anh rành rọt “alo, xin lỗi số máy ai đây, hồi chiều gọi Quang có gì không. Thấy cuộc gọi nhỡ Quang gọi lại, tại đi quay vùng cao nên sóng yếu…”. Tôi rung động đến từng tế bào, giọng nói ấy, bao năm tôi nhớ nhung và kiếm không ra giữa hàng trăm, hàng ngàn người. “Em là Thanh. À không, em là Lan”. “Tên mình mà em cũng lộn ư, nhưng mà anh biết. Nghe giọng nói thì anh nhận ra ngay. Cô bé phát hiện ra con người phát thanh viên trong anh, đầu tiên. Sao anh quên được”.

          Hôm sau, tôi gọi anh. Tôi định hỏi anh vài điều, điều mơ hồ gì đó mà tôi rất muốn biết, anh bắt máy chỉ sau tiếng tút đầu tiên “a lô, ông xã em đang bận tiếp khách, lát em bảo ảnh gọi lại cho chị Thanh Lan nghe”, trời ơi, chẳng phải đây là giọng nói của người dẫn chương trình thư viện sách nói đó sao.

          Lát sau, Quang gọi lại. Nhưng tôi không bắt máy. Tôi đợi chờ bao năm, điều xa vời. Chàng Sin Bad là thủy thủ chu du cơ mà. Chàng đi đến đâu, người ta thương đến đó. Anh, giọng nói của anh như những hạt bụi đêm đọng lại trên cành lá, rồi nhỏ xuống đất, hồi sinh cho những mầm cỏ khát. Tôi cũng là một nhành cỏ khát được rưới sương đêm vậy thôi.

CHUYỆN TÌNH LÁ MÉO

 Xưa, dưới chân núi Lang Bian có hai trang trại lớn. Một trang trại làm vườn, trồng rau quả, ao cá và nuôi heo là chủ yếu. Ngoài đám nhân công thì cô gái chính là lao động chính của trang trại heo.

Lớn lên, cô gái đã thấy mình ở đó, không gia đình, chỉ có đàn heo, ao cá và vườn rau làm bạn. May sao, trời ban cho cô nhã tính yêu thích động vật, cỏ cây và yêu lao động. Ngày nào cô không ra thăm vườn, bón cây tưới nước hay thái rau cho đám lợn, thả bèo cho đám cá ăn thì ngày đó cô thấy bầu trời như không có mặt trời, còn buổi đêm những vì sao chơi trò ú tìm mà vì sao nào cũng là kẻ đi trốn. Đối với cô gái, cuộc sống đẹp khi những con vật nuôi mà cô chăm sóc chúng được khỏe mạnh, những cây cối trong vườn không bị héo vì cô tưới cây bỏ sót hay bón phân cho chúng bị quá tay.

Cô gái xinh đẹp, đến nỗi lũ chim trong vườn cứ thấy cô là ngưng tiếng hót, lá trong vườn như kém xanh và hoa thì như nhạt màu, ngày như ngừng trôi. Những con gà con lợn đang nằm im trong chồng, nghe tiếng chích… cục… của cô là ngoan ngoãn dỏng tai, đưa mắt nhìn cô, con gà hay con heo nào đi ăn xa thì chúng phóng nhanh như lao về chuồng. Đôi khi, chúng mải nhìn cô chủ thân quen mà lãng quên việc chính của chúng là ăn, ăn cho chóng lớn để con xuất chuồng đúng vụ. Thậm chí chúng quên khuấy, nếu chỉ lo ngắm nhìn cô chủ xinh đẹp thì sẽ bị đồng bọn cùng máng ăn tục thừa cơ chén hết khẩu phần. Nhưng mà bầy heo như đánh đổi. Đánh đổi cả bữa ăn để được thấy cô chủ với dáng người như gió đang lung lay trên đám lá cây, mây đang uốn lượn ôm ấp núi. Đôi mắt đẹp của cô nhìn vào đâu, mọi vật như tan ra, chảy nhại ở đó. Tựa như cầm cục đá lạnh lấy từ trong tủ bỏ bên lò than. Lão chủ vẫn trả lời: “cha mẹ mi ở trong rừng sâu kia. Nhưng đi suốt ngày suốt đêm từ mùa trăng này sang mùa trăng khác, mùa xuân này sang mùa xuân khác cũng không gặp được”, khi cô hỏi về cha mẹ hay đại loại như cô sinh ra từ đâu.

0O0

Cách hàng rào bằng cây hèo cây mây dại gai chằng chịt mùa trổ hoa thơm ngậy nơi vườn trại cô gái sống và làm làm việc, có một trang trại khác của lão chủ khác. Bên đó cũng có một chàng trai người làm, mồ côi nghèo.

Lớn lên, chàng trai đã thấy mình là thợ vườn trong trang trại rồi, lão chủ chỉ nói “ta là ân nhân của mi, hãy làm những gì ta bảo” khi chàng trai muốn biết thân phận mình. Chàng trai không biết mặt mẹ, không biết tên cha. Nhưng trong giấc mơ thỉnh thoảng chàng trai cũng thấy hình bóng người đàn ông gọi cậu là con trai, xưng cha và gọi con nhưng ông ta luôn dấu mặt, ông ta luôn ngoảnh lưng về phía cậu như đang hướng về phía trước để từ cậu, để đi về thế giới bí ẩn, xa lạ của ông ấy. Chàng trai nhỏ con. Nhỏ đến mức không ai nhận ra chàng trai đã ngoài hai mươi. Ai cũng nghĩ chàng chỉ là đứa trẻ lên 10 mang khuôn mặt người lớn. Chàng trai dáng người còi cọc, đã còi, chàng trai lại thọt nhẹ, chàng bước đi hơi khiễng người trông ngồ ngộ. Làn da cậu rám nắng màu bánh mật. Bù lại, các đường nét trên khuôn mặt chàng càng nhìn càng thấy tuấn tú. Mới nhìn chỉ thấy nó có cái gì đó sáng, rạng. Đặc biệt là đôi mắt chàng biết cười nói và đôi môi đỏ với sống mũi thanh tú, cao ráo. Vầng trái vuông vức che bởi mái tóc lâu ngày không cắt trong như Tarzan. Chàng có hỏi về cha mẹ, lão chủ chỉ nói “Cha mẹ mi đã bị cọp tha trong rừng kia. Sâu lắm”.

Chàng trai có khuôn mặt thư sinh ấy, cũng như cô gái, không có tên. Ông chủ thì gọi cô là con làm vườn, chàng là thằng nuôi. Người khác thì dùng danh từ chung để gọi họ, là cô gái và chàng trai.

Họ tình cờ quen nhau trong một lần heo con phía chàng trai sổ chuồng chạy sang phía chuồng bên vườn nhà cô gái. Chàng trai bối rối:

-         Tôi xin lỗi cô chủ, con heo con nhà tôi nó mới cai sữa mẹ, nó phá quá.

-         Tôi... tôi chỉ là người làm thôi, như cậu, chàng trai thổi kèn lá hay thiệt hay ạ.

-         Cô… cô là người làm thật ư?.

Chàng trai lần đầu nhìn thấy cô, ngơ ngác đến quên cả việc chính là sang vườn cô bắt con heo con về. Chàng trai chợt thấy vết thương trên tay cô gái còn ứa máu: “Ôi, tay cô làm sao thế kia?. Nó cháy máu kìa. Để tôi hái lá mua cầm máu cho cô”. Nói rồi chàng trai qua bên hàng rào, hái lá mua bà vừa chạy lại vừa nhóm nhém nhai như các cụ bà nhai trầu. Chàng đưa tay từ miệng xuống chìa về phía cô gái “đây, cô chủ… à quên, cô gái! Hãy dịt nó vào vết thương sẽ cầm máu ngay”. Cô gái xúc động “chỉ là lỡ tay lúc cắt rau cho heo ấy mà”. Rồi cô chìa tay ra, tay chàng trai cứng cáp, giữ chặt vết thương chỗ tay cô gái, máu rỉ ra từ bã lá mua quyện màu nâu, màu tím pha đỏ. Hai ánh mắt gặp nhau, cô gái bối rối quay mặt, mặc kệ chàng trai ngỡ ngàng trước đóa hoa dại đẹp vẻ đẹp hoang dại là cô. Chàng chợt nghĩ, cô như ánh trăng kiều diễm đêm rằm tỏa ánh sáng huyền ảo khắp núi đồi. Cô như thiên thần mải chơi bỏ quên đôi cánh nên lạc ở vườn trần này lại là người làm vườn như mình sao?. Rồi họ tìm thấy sự đồng điệu khi nhận ra cả hai cùng là những kẻ mồ côi. Cô gái nhận thấy chàng trai không nhỏ bé, tật nguyền như hình hài anh ta mang, mà tâm hồn anh thật nhạy cảm, nhân ái và chín chắn, cương nghị như chính khuôn mặt kia. Cô gái đem lòng cảm mến, còn chàng trai đã tôn thờ nàng, từ khi lần đầu nghe tiếng nàng nói “tôi… tôi chỉ là người làm thôi”. Cảm nhận của chàng là cô như vì sao lạc lối rơi vào chàng. Như người chàng thường gặp trong mơ, hàng đêm vẫn đến canh giấc ngủ chàng rồi mỉm cười ra đi, không nói một lời nào.

0O0

          Mùa xuân nọ, khi hoa lan dại trổ bông trong rừng sâu, theo gió lộng tỏa ra khắp khu vườn của cô gái và chàng trai báo hiệu mùa xuân về thì trai gái người Lạch đến mùa hò hẹn. Họ hẹn nhau lên đỉnh Lang Bian xin thần núi cho họ được sánh bước để chở che cho nhau. Họ đánh xe ngựa ra phố sắm đồ cưới. Các cô gái khéo tay thì dệt áo cưới cho mình. Mùa hội đó, cô gái và chàng trai đều đã hai mươi có lẻ. Họ cũng khao khát được bên nhau mãnh liệt. Nhiều đêm trăng, khi cô gái nghe tiếng đàn lá hoặc tiếng sáo của người mình yêu véo von trong gió, bên dàn thiên lý thì cô nhẩm miệng hát theo: “chàng là dũng sĩ của rừng xanh. Ta yêu cách yêu cách chàng nhìn ta đắm đuối. Yêu nụ cười chàng như tiếng nước thác đổ xuống dòng suối… Yêu ánh mắt chàng như đọng sương để tắm cho bình minh. Yêu khuôn mặt sáng ngời hạnh phúc của chàng khi thấy ta. Từ ngày biết ta, tiếng kèn lá của chàng vang xa hơn, tựa như tiếng vang dội ngợi ca tình yêu của muôn trùng. Ta khao khát được ở bên chàng từng phút từng giây. Này hỡi ánh trăng sáng kia, hãy tới đậu trên vai chàng đi, theo chi ta mãi thế. Này hỡi tiếng gió véo von tấu lên vũ khúc của thiên nhiên kia, cứ nhảy nhót hoài không mỏi chân sao. Ôi, chàng là tất cả nụ cười và nỗi nhớ ngày đêm của ta”.

          Đến lúc một ngày không nghe tiếng kèn lá của chàng trai, cô gái thấy mình như người khác, bồn chồn trong dạ. Còn chàng trai, một ngày mà chưa được nhìn thấy cô gái, chưa được nghe tiếng cô nói cười thì chàng cho ngựa ăn rồi lại cho thêm lần nữa vì lãng quên.

          Gần tết, mùa hội đang chín, một mùa thu hoạch bội thu của trang trại cả rau quả và vật nuôi, cả vườn hoa và ao cá. Thậm chí cả những cây cối xay gió cũng xanh mướt hơn những mùa khác, như được ươm màu của hạnh phúc. Chàng trai biết lão chủ trại vui vẻ vì bán buôn mùa hội được giá, chàng canh hôm lão xuất chuồng cả đàn heo hàng trăm con một lúc, tỏ ý khoắn khúy: “con đã ở cho nhà ông từ nhỏ. Nay chỉ xin ông cho con cưới vợ. Cô gái nuôi heo vườn bên, chúng con yêu nhau tha thiết như cây yêu đất, như bướm yêu hoa, như những chiếc lá yêu cành…”. Chàng trai còn định xin lão chủ góc vườn móm cuối khu trại để dựng một chòi trú nắng tránh mưa và làm chỗ mưu sinh, nhưng chưa kịp nói lão chủ trại đã hục hặc ngắt lời: “không được, ngươi phải làm cho ta đến mươi mùa xuân nữa”. Chàng trai năn nỉ thêm nhưng vô ích, “ai sẽ trông nom trại cho ta”. Nói rồi lão quay đi, bỏ lại chàng trai buồn rũ ra như đám cây trong vườn mắc mùa sương muối nặng.

          Rồi chàng trai nói với cô gái, biết đâu cô sẽ xin được lão chủ của cô, với lại lão chủ của cô và của chàng trai vốn là chỗ làm ăn thân tình, biết đâu ông ta nói đỡ cho hai người. Cô gái bày tỏ ý nguyện với lão chủ của cô, lão nói “ta mà để cho mi đi theo thằng oắt con đó ạ. Mi cứ ngồi đó mà chờ… khi nào ánh mặt trời quên mọc phía sớm mai, khi nào đỉnh Lang Bian kia trụi lá và toàn bộ gốc thông đều chọc lên trời, ta sẽ để mi theo hắn”. Cô gái ôm nỗi đau vào lòng, thủ thỉ với núi rừng “giàng ơi, sao giàng không cho con một lần được toại nguyện. Nào con có mơ ước hoàng tử giàu sang phú quý đâu. Chỉ là một anh làm vườn có trái tim chảy máu nóng thôi. Giàng ơi, xin cho con được làm vợ của chàng”.

Nàng nhìn lên bầu trời kêu than, bỗng nàng thấy đàn chim di trú đã về, nàng chạy thẳng sang vườn chàng trai, nàng reo lên: “ta biết rồi. Chàng ơi, lão chủ không tác thành cho chàng và ta nhưng cha mẹ của chàng và cha mẹ ta, họ nhất định ủng hộ”, “vậy chúng ta đi tìm họ”. “Nhưng nàng biết đấy, lão chủ đã nói cha mẹ ta đã bị cọp tha vào rừng sâu rất sâu”. “Còn cha mẹ ta, họ cũng ở trong rừng. Lão chủ trại cũng nói với ta vậy, khi ta hỏi về họ”. “Thế chúng ta ta sẽ đi tìm họ”, cả hai cùng nói, rồi mắt nhìn vào mắt, tay họ đan vào tay dưới ánh mặt trời chới với phơi lung linh trên tầng lá chuối nõn nà màu ngọc bích. Chàng trai nói thêm “nếu được, ta xin nối sào chọc những vì sao lấp lánh trên trời kia xuống cho nàng bầu bạn, nói chi vào rừng cùng nhau”, mắt họ nhìn nhau, đắm đuối.

Tối đó trăng sáng, cô gái và chàng trai đi khắp hai trang trại cúi chào tạ lỗi với từng góc vườn, gốc cây, con vật nuôi tới mờ sáng. Những vì sao trên trời như nghe được lời thủ thỉ của hai người dành cho cây cỏ, vật nuôi cũng chạnh lòng rụng xuống đậu trên thảm cỏ, ngọn cây nhấp nhánh như có hai bầu trời. Họ như đang ở thiên đường xung quanh ngàn vạn vì tinh tú. Rồi họ ra đi vào sáng sớm, khi lớp sương mờ đang đọng trên đuôi những chiếc lá trầu bạc màu chờ ánh nắng đến chở những hạt sương bay về nơi chúng đã đến. Chàng trai nói với cô gái “Vòng đời của chúng ta cũng như những hạt sương vậy này, đêm thì đọng trên lá, ngày ra thì bay lên trời rồi lại nhỏ xuống lá vào đêm và hóa thành những hạt sương”. “Tại sao chúng ta không đi kiếm tìm nguồn cội của mình, đến tận những dòng suối?”. Họ đâu biết, những dòng suối cũng đổ nước về bụng mẹ mênh mông là biển cả. Cũng như họ đâu biết trong núi rừng kia, không những cha mẹ họ không thể sống trong đó mà núi chồng lên núi. Chỉ có cỏ cây hoang dại mới sinh sống được.

Họ dắt tay nhau vào rừng từ hôm trăng còn méo mó như lưỡi liềm mà đến khi trăng tròn, rồi trăng khuyết rồi tàn hẳn vẫn chưa tìm ra được cha mẹ của mình. Núi lại chồng lên núi, khe suối, dãy đá đen ven suối dẫn họ đến một thế giới của tự nhiên. Ở đó mọi thứ đều heo hút. Rồi họ đi đến cuối dãy núi để lên đỉnh cao nhất. Hai người nghĩ rằng cha mẹ họ, có thể ở trên đỉnh núi cao đó. Nhưng đi mãi họ không tới được đỉnh núi. Họ chặt thân nứa nằm nghiêng trong rừng kiếm nước đọng uống, thứ nước ứ trong thân cây nứa khiến họ càng uống càng thấy khát. Khát khô. Đi mãi họ gặp một dòng suối từ núi chảy ra nhưng không uống được nước. Nước có màu váng đỏ, váng xanh. Băng qua con núi khác.

Họ tới con suối khác, suối này rộng, nước trong veo. Cô gái đã mệt, đôi chân đã tưa máu vì đường rừng. Cô ngồi nghỉ lại bên suối nước, nơi cô có thể soi bóng mình dưới mặt nước trong veo. Còn chàng trai đi kiếm quả cho cô gái ăn. Chàng theo con suối đi mãi, đi mãi. Đến tận ngọn của con suối, nơi bắt đầu của dòng suối là từ mạch nước chảy từ đỉnh ngọn núi cao nhất. Chàng trai thấm mệt, rồi mệt lử, kêu “giàng ơi, con không thể để cô ấy ở đây một mình. Con còn phải đưa cô gái của con đi tìm cha mẹ của chúng con để xin họ tác thành cho hôn nhân của chúng con. Con biết họ ở trong núi rừng này”. Rồi chàng kêu, “n…à…n…g…ơ…i…!”. Tiếng kêu làm cho tận cuối dòng suối, cô gái đang ngủ choàng tỉnh giấc, nàng kêu thất thanh “c…h…à…n…g…ơ…i!”.

Đất trời linh thiêng, núi rừng hùng vĩ như nghe được lời nguyện cầu của chàng trước khi gục xuống nơi đầu ngọn suối đã cho thân chàng hóa thành cây có màu trắng hồng, hơi giống với màu của lá chuối non ở phần đọt, khi nó đang nằm trong bẹ chuối nhưng hồng hơn. Lá nó có hình một nửa trái tim, cây lạ đó theo dòng nước, trôi xuôi tới chỗ cô gái đang ngồi chờ chàng trai thì mắc lại phía gần cô gái, sinh sôi ở đó. Cô gái thấy cây lạ, hái lá ăn thì thấy vị chua mát. Cô ăn hết lá này cây lạ lại mọc lên lá khác. Vừa ăn vừa gọi chàng trai. Cô ngồi chờ chàng trai mãi ở đó, đến mùa thu thì cô héo hon nằm xuống mãi ở đó.

0O0

          Cuối mùa trăng đó, người làng vẫn đi tìm cô gái và chàng trai. Họ đi mãi, tìm cả tuần cũng chẳng thấy. Họ chỉ thấy trong rừng xuất hiện một loài cây lạ, sinh tán rất nhiều ven khe, tỏa lên tận đỉnh núi Lang Bian. Thứ cây có màu hồng trắng phớt, lá của nó lá nào cũng như lá nào, có hình hai nửa trái tim ghép vào nhau thành hình trái tim bị bóp méo. Mọi người nhìn thấy chiếc lá méo mó, nghĩ đến thân hình hơi khiễng của chàng trai; nhìn thấy màu xanh pha hồng lại như pha trắng lại nghĩ đến làn da cô gái. Vẻ đẹp cô gái. Lá méo nhìn thì méo mó, lệch lạc nhưng mà trông kĩ nó bổ sung cho nhau. Nửa lá lệch bổ sung cho nửa lá lệch khác trông rất hài hòa. Như hai nửa trái tim. Như hai người đang ôm ấp nhau. Người ta nói cây lá méo sinh tán lên tận đỉnh núi cao nhất, vì nó đang đi tìm kiếm cái gì đó. Hái lá ăn thì thấy vị chua như chúa tể của các loài chua. Rồi họ dùng lá nấu canh chua cá mát bắt từ suối thành món canh chua cực ngon. Dân làng linh tính được điều gì đó, thôi kiếm tìm hai người và từ đó gọi cây lạ ấy cây lá méo hay cây méo. Chuyện tình lá méo có từ đó. CAO KHOẢNG HƠN MỘT GANG TAY

Câu chuyện trên tôi nghe từ hướng dẫn viên du lịch, chị Blui Cil ở làng Lạc Dương, Lâm Đồng, trong đoàn leo núi; câu chuyện cứ ám ảnh tôi mãi, xin chép lại để hầu các bạn chưa nghe, chưa biết, chưa nếm lá méo trên núi Lang Bian. Nếu bạn đến đỉnh cao nhất của rừng quốc gia Bidop Núi bà, đỉnh cao nhất của cao nguyên Lâm Viên, Lang Bian núi, đến đoạn cuối cùng của để leo lên tận đỉnh núi ông, bạn chắc chắn được nhìn thấy và nếm vị chua của loài cây không có lá nào mang hình hài tròn trịa này.

Đoàn khách leo núi chúng tôi nghe hết câu chuyện thì cũng leo gần tới đỉnh núi Lang Bian. Bảng chỉ dẫn đường chỉ mũi tên đi lên, và biển báo “đỉnh Lang Bian, cách 3 trăm mét”. Chị hướng dẫn đưa tay hái lá cây có màu hồng trắng nhạt, đây là lá méo. Mọi người nếm thử, vị chua chua đến chúa tể của loài chua. Một du khách tỏ ý mang cây lá méo về vườn nhà trồng, nhưng chị Blui Cil nói nó không sống ở vườn nhà đâu.

Mỗi sinh loài đều mang trong nó những câu chuyện thú vị.

HỌC TRÒ ĐẶC BIỆT

Xăn tay áo lên, cũng được nhưng đừng quá khửu tay. Gập nếp cho gọn. Hoặc là thả xuống.

Được một chút, em lại xắn tay lên. Là học sinh cá biệt mà, cách bận áo cũng chẳng giống ai nữa.

Tôi gọi em lên bục giảng, kêu em lại gần bàn giáo viên, “đưa cánh tay đây cho cô”. Em nghiêng cánh tay qua cho tôi. Tôi tự tay, từng nấc một tháo áo tay em xắn, một nếp gấp, hai nếp rồi ba. Cuối cùng những nếp gấp cũng đã trở về trạng thái bình thường nhưng nó không được phẳng phiu. Nhìn lưng áo, cổ áo em tôi biết, mẹ em đã chu đáo ủi cho em đến từng nếp áo đến trường. Quần áo em luôn chỉnh chu nhưng cá tính trong em quá mạnh.

          Chút lại thấy em xắn lên. Như thói quen. Như không thể chịu được tay áo dài. Nói riết rồi thôi. Nhưng tôi vẫn tiếp tục gọi em lại, từng nấc thả tay áo xuống cho em. Em cười. Tôi cũng cười. Rồi tôi nói “Em thấy nụ cười cô lúc này xinh không?”, “Dạ có”. “Mỗi nấc tay áo em xắn lên, là một lần nụ cười thôi nở. Em nhớ đó”. Từ đó, mỗi lần thấy tôi từ xa, em đều xắn thả tay áo xuống rồi mới lại chào. “Như vậy là em đang không công bằng với chính em đó. Em quá ưu ái cô, mà quên mất, chính em còn cần được em trân trọng hơn”. Rồi thôi, em thôi xắn tay áo từ đó, thay vào đó là áo tay ngắn.

Mãi sau này khi em trở lại thăm trường khi đã là sinh viên năm 2, nhắc lại chuyện tay áo, em mới “thú nhận”: “Tại hồi đó em mê cách cô nhìn em vừa trách móc, vừa dỗ ngọt, vừa chăm sóc chu đáo như mẹ. Cô nhìn em rồi gọi em lại gần “Đưa tay đây…” rồi cô từ từ, nhẹ nhàng thả tay áo xuống cho em.

Tôi muốn xin lỗi em, vì đã ghi vào sổ đầu bài: “Chậm tiến bộ”. Thì ra, là em thiếu sự chăm sóc ân cần. Ra là em có mẹ nhưng mẹ chưa bao giờ làm thế với em.  Tôi thấy mình cần làm bạn, cần thấu hiểu các em nhiều hơn nữa, thay vì trách phạt, dò xét các em sao thế này, sao thế kia.

Đạt, nhanh nhẹn, thông minh, thích chơi trội. Em luôn nói chuyện, nhất là những giờ học em không thích. Nhiều giáo viên nhắc nhở tôi quyết định đổi chỗ em, em nhất quyết không chịu chuyển chỗ. Tôi đã

Học sinh lưu ban, các cô đều buông. Níu không được, dụ không được thì buông. Chẳng lẽ đuổi học em. Phá phách và dụ dỗ các bạn khác phá phách. Siêu quậy là biệt danh của Phát. Giờ ngoại khóa, các tôi mang hạt dưa cho các em cắn giờ giải lao. Phát cũng cắn, nhưng không cắn ăn mà gom lại, rồi mang tới cho tôi. “Lần đầu tiên cô được có người cắn hạt dưa cho ăn đó. Cám ơn Phát”. Thực ra thì sau vẻ ngoài bất cần, em lại rất tình cảm. Chỉ là mọi người quen nhìn em là học trò cá biệt. Chỉ là em thích chống đối. Ai chẳng thích được quan tâm, có lẽ thầy cô quan tâm em chưa phải cách nên em chưa tiến bộ.

MÙA HÈ XANH XANH

Tiết học cũ, lúc nắng xuyên ánh sáng xanh qua rèm xanh cửa sổ từ hướng tây, vạt gió thổi bạt cả tán bàng trước lớp, trò bỗng đổi hướng mắt, hỏi tôi câu hỏi “mùa hè nào của cô xanh nhất?”. Tôi cười cười, thật lòng.

Như một dây điện nối tất cả những mùa hè. Tất cả xẹt ngang qua đầu tôi. “Ý em là có nhiều mùa hè đẹp, ý nghĩa, nhưng có một hè mùa nào đó hơn cả thế. Phải không?”. Tôi hỏi ngược em, để có thêm thời gian cho mình sy nghĩ”. “si nghĩ”. Phải, có những lúc ta thật bế tắc đó là lúc ta không suy nghĩ mà si nghĩ, bởi càng nghĩ càng si mà thôi.

Học sinh gật đầu, tôi căng nhưng tôi lại thẳng.

Căng thẳng ư, chỉ cần thư giãn là xong.

Tôi biết cách.

Đó là mùa hè cách đây 20 năm, lúc cô bằng tuổi các em bây giờ. Không học thêm, hồi ấy chưa có hoa trái mùa mang tên học thêm. Các thầy cô của tôi sau giờ dạy ở trường họ không dạy thêm ở nhà. Ở trường cũng chẳng có học thêm buổi chiều mang tên giả học phụ đạo.

Học sinh thời cô làm gì vào buổi chiều, suốt thời phổ thông, hàng chiều?

Học sinh nói leo “chơi game”, “chat zalo”, “truyện ngôn tình”.

Các em vui tính. Thời cô có internet thì… chao ôi – tôi xuýt xoa, ngưng nói. Ngưng thở. Tôi nín thở mỗi khi cần khoảng lặng. Một vài phút.

Lao động. Ý cô là cha mẹ cô làm gì thì tụi cô làm việc đó: đi cấy cùng mẹ, nhổ cỏ, hồi cô còn nhỏ, khoảng cấp tiểu học thì làm nông tự nhiên, chưa sử dụng thuốc diệt cỏ phân bón hóa học như bây giờ.

Các em đã bao giờ ngồi trên lưng trâu chưa? – Chưa. Nhưng không đâu cô. Dơ lắm.

Tuổi thơ tụi cô, đứa nào chẳng là bạn, làm bạn với một anh trâu. Nằm trên lưng trâu, đọc nghêu ngao vài trang có chữ: sách giáo khoa, báo cũ vớ được đâu đó, vở ghi bài học trên lớp, vài quyển sách cũ.

Tôi lại nín thở.

… làm thuê: đi hái chè, ngày 10 ngàn, nửa buổi 5 ngàn.

Vậy là ba mươi năm qua, giá trị của tờ tiền đã tăng lên gấp 10 lần. Gì nữa, khoảng 20 xôn xao trước thôi, ngày công lao động phổ thông là 10 ngàn, giờ quân bình 100 ngàn.

Nhưng nhiều thứ thì… tốc độ nhanh hơn gấp en-nờ lần. Thông tin chẳng hạn. Thời cô, con cái đi học xa, biên thư thăm sức khỏe cha mẹ mất 1 tuần. Còn ngày nay, mất một giây kết nối.

Tiết cuối, nên học trò khoái lắm. Những bộ cờ tướng, trò Rubi, bài tự chế. Học trò lấy giấy trong vở, xé ra làm quân bài, đánh, ghi điểm để “xử đẹp” nhau như những quý ông quý bà.

Nhìn các em hồn nhiên, tôi nhớ lại mình cũng có thời như thế, kể cho các em nghe. Ngày đó, cô hay chơi với con trai. Đá bóng là món cô khoái chơi cùng nhóm bạn trai. Bóng là trái bòng. Trái bưởi đó em. Tăng nhiệt độ bằng cách cho trái bưởi tắm nắng hoặc hơ lửa, hoặc dùng năng lượng của tay, tạo ra trái bóng bằng bưởi cực dẻo. Đá hoài không tan. Chỉ có teo… Một lần bị thầy bắt vì luật cấm chơi bóng trên sân trường. Tụi cô… tính cách lách luật, đá bóng bằng… dép tổ ong. Vèo… chân xút xa nào quá mạnh, vườn hoa trước lớp thương tích nặng. Tàn phế luôn được ý. Bj thầy gọi vô văn phòng phạt, “Ai cho phép các em đá bóng trên sân trường”, “tụi em đá… dép, không đá bóng ạ”.

Sau vụ đó, luật cấm đá bóng trường cô thêm điều khoản.

-         Thưa cô, ai là chân xút xa khiến vườn hoa hóa anh thương binh kia ạ? – Học trò hỏi vội.

-         Tất nhiên, cú đó không phải là… cô rồi!

-         Nếu là cô, em mời cô về đội… của em… liền ạ!

Mùa hè xanh nhất hồi đó, cô thích được trèo lên cây chơi với đám cây. Cây ổi, hoa trắng, mọi cây có hoa cô đều thích - thân dẻo dai vô cùng. Cô trèo lên, như chú bé. Chơi hoa ổi chán chê, tóm lấy một cành ổi, đu xuống bằng cành ổi biết uốn dẻo ấy. Trò này mạo hiểm, nhưng trong mạo hiểm đã chứa sự an toàn. Cành chịu không nổi sức nặng sẽ cúi xuống, hất người xuống, lại bật vút lên như chưa từng cúi xuống. Vươn thẳng, vút cao, ngạo nghễ, như thế.

Đó là mùa hè cách đây 10 năm, lúc cô bằng tuổi các em 10 năm trước. Ước mơ! Đó là thứ đẹp nhất trong cuộc sống. 17 tuổi như các em bây giờ cô ước được đọc và được viết mãi mãi. Rồi cô thi vào trường Viết văn Nguyễn Du. Rớt. Cô thi lại sư phạm. Rớt. Cô học tổng hợp, làm nhà nghiên cứu văn học. Vậy là cả đời được đọc và được viết y như ý mơ ước tuổi 17 nhỉ.

Trở lại với mùa hè nào xanh nhất.

Đó là mùa hè cách đây 1 năm, cô lấy chồng. Đó là một mùa hè ý nghĩa. Khi mình trưởng thành. Cô đã nghĩ mình sống độc thân. Sống độc thân cô mới có thể trọn vẹn với ước mơ của mình, được đọc và được viết. Có gắn bó với ai cô nghĩ họ cũng sẽ cô đơn thôi. Và rồi cô gặp người bạn mà ngay trang bìa đã lôi cuốn cô. Cô thích cái bìa sách ấy. “Ý cô là vẻ ngoài của chồng cô ạ?”. Học trò nhao lên. Tôi chỉ biết cười trừ.

Nhà cô, chị gái cô, độc thân.

Nhà cô, anh trai cô, độc thân.

Nhà cô, dì cô, độc thân.

Cô đã từng nghĩ mình cũng thế, cho đến khi cô…

-         Cô gặp được thầy – Học trò nhao lên.

Hình như học trò hiểu ý tôi nhanh hơn tôi nghĩ. Hoặc chúng không cần tôi phải giải thích bất cứ điều gì hay sao ấy. Mùa hè ấy là mùa hè xanh xao nhất của cô, ý lộn, xanh nhất. “Vậy còn em Hoa Hạ? Em là cô bé mùa hè, đúng không?” Tôi hỏi về cô bé lớp trưởng. Nhỏ nhắn, mong manh như cánh hoa hạ nhưng nồng nhiệt, đầy năng lượng, truyền lửa cho nhiều bạn trong lớp. Đó là cô bé lớp trưởng chuyên ngồi bàn chót này. Hoa Hạ, nhanh nhảu: “Thưa cô, em là cô bé nói dối ạ”. Vậy hôm nay mình chúc mừng sinh nhật em nhé. “Happy new year Hoa Hạ”, ý lộn, vừa nói vừa nhéo mắt, cô bé như hiểu ý: “Happy birthday Hoa Hạ”. Hôm nay em đẹp trai nhất lớp đấy nhé. “Đúng thế thưa cô, em sẽ hiểu ý cô là bạn trai của em là người chắc hẳn sẽ đẹp trai lắm ạ”.

-         Cô có nhiều mùa hè xanh thế ạ?

Các em ạ, khó nói lắm, mùa hè đẹp nhất ấy mà. Khó nói lắm. Mùa hè đẹp nhất là khi đang mùa hè, chúng ta đang ngồi đây, buổi học cuối cùng. Ngày mai chúng ta thành người xa lạ nhé. Cô đã xong hành trình cùng các em một đoạn đường rồi.

Không ngập ngừng, tôi nói: Ngày mai chúng ta chính thức thành người xa lạ.

-         Ý cô là các em đã trưởng thành, cần những giáo viên mới có thể hướng dẫn các em ở chặng đường mới, lớp 12 – Học trò nói.

-         Cô nghĩ là như thế. Hiện tại, thời điểm này là mùa hè xanh nhất, cho tới thời điểm này của cô. Nhưng cô rất hạnh phúc mỗi khi nhớ lại mùa hè 12 tuổi, 17 tuổi, 30 tuổi. Các em hiểu ý cô chứ!

-         Ý cô là mỗi mùa hè có một cái đẹp riêng?

-         Là thế!

Nhưng cô phải chọn, trong những mùa hè ấy, mùa nào ý nghĩa nhất trong các mùa hè ý nghĩa ấy. Một, duy nhất.

-         Câu hỏi của em có thể không có thì được không?

-         Ý cô là không có các từ: Đã, đang, sẽ…?

-         Phải. Lại nói về tiếng Việt. Ngữ pháp tiếng Việt thật tuyệt, chỉ thêm thêm các hư từ “đã, đang, sẽ” để chỉ thời gian: quá khứ, hiện tại, tương lai.

-         Dạ, là vậy.

-         Dạ, thưa em, vậy thì mùa hè ý nghĩa nhất với cô vẫn ở phía trước. Thỉnh thoảng tôi học cách của thầy tôi hồi đại học, đều xưng em với sinh viên. Gọi các sinh viên nữ là các “nàng Kiều”. Thầy luôn trân trọng học sinh của mình. Cách ấy rút ngắn khoảng cách thầy trò rất nhanh.

Mùa hè đẹp nhất? Tôi vẫn nợ các em câu hỏi mùa hè nào xanh nhất. Thực, phía trước, mùa hè phía trước chính là mùa hè đẹp nhất. Các em sẽ biết thôi, khi thêm vài mùa hè nữa sẽ trôi qua. Khi các em có mùa hè đầu tiên thời sinh viên….

Với cô, mùa hè xanh nhất vẫn đang…

Tôi thích ý tưởng này của mình quá chừng. Cậu học trò cũng gật gật nhẹ đầu. Tôi biết, cậu đã thỏa mãn cho điều cậu tò mò. Mọi điều tò mò chỉ được trả lời bằng một sự tò mò khác.

Thực ra, ý này của tôi đã có từ trước.

Ví như, người ta hỏi tôi quyển sách nào tôi yêu thích nhất? Quyển sách mà tôi yêu thích nhất vẫn chưa đọc, nhưng sẽ…

Ví như, huấn luận viên hỏi tôi, tôi thực hiện được nhiều tư thế yoga đẹp và độc, vậy tư thế yoga mà tôi yêu thích nhất là gì? Tôi vẫn chưa biết được, chưa thực hiện được, nhưng sẽ...

Ví như, tôi có nhiều nghề, vừa là người viết văn tự do, vừa là giáo viên dạy văn, vừa là hướng dẫn viên yoga, vậy nghề nghiệp nào tôi yêu thích nhất? Tôi vẫn chưa, nhưng sẽ…

Như tôi đã sống ở Nghệ, ở Đà Lạt, ở Biên Hòa, Bình Dương. Vậy nơi nơi tôi muốn sống nhất? Vẫn chưa nhưng sẽ…

Ai bảo tôi là cô giáo dạy Văn chứ. Hình như với tôi luôn ở phía trước. Mọi thứ.

     Cuộc đời cũng vậy mà, những câu hỏi tự nó đã có câu trả lời.

     Tôi biết, học trò sẽ mang theo ý nghĩa câu hỏi “Mùa hè xanh nhất” suốt những mùa hè!