HÀNG XÓM

Ngôi nhà mái tôn vô chủ cạnh nhà tôi bỗng một hôm có chủ. Họ là một gia đình.

Chị làm nghề móc, đan, dệt len. Sản phẩm chị làm ra thường là: khăn, áo, mũ… Có cả kiểu áo khoác ngoài màu xám hồi còn là nữ sinh chúng tôi đã mặc, nữ sinh Đà Lạt bây giờ vẫn mặc.

Anh làm thợ hồ. Sáng sớm anh đi, có khi trưa hoặc tận tối mới về. Tèo là con lớn của anh chị, khoảng hai tuổi. Ngoài ba cha con mẹ con họ còn có thêm đứa bé đã gần đến ngày chào đời trong bụng chị. Nhà chị còn có mấy người con trai tuổi thanh niên ở cùng, hình như là anh em đằng nội, vì cu Tèo gọi mấy người này là chú Nam, chú Bắc.

Họ không phải là dân Đà Lạt, vợ chồng tôi ở đây được năm tháng thì họ đến. Bình thường chúng tôi ít giáp mặt họ, vì chúng tôi đi làm giờ hành chính, còn họ đi từ sáng sớm tới tối mịt mới về, có lẽ họ phải đi làm rất xa. Trừ chị, cứ nghe tiếng quay sợi dột soạt là tôi biết chị đang làm việc, rồi nhìn qua cửa sổ là chỗ chị làm việc, thỉnh thoảng chị mang sản phẩm ra phơi, hôm nhiều hàng dây sào của nhà chị mắc tạm bên hàng rào không đủ chỗ, chị mắc ra cả dãy khắp hàng rào bằng sắt trước nhà tôi. Có vẻ như chị thích phơi ở đó hơn vì nó chắc chắn hơn bên dây nhà chị?.

***

            Hàng tháng, có khi đến ba chủ nhật những người đàn ông trong ngôi nhà đó nghỉ làm. Họ nhậu. Có sáng sớm, nghe tiếng chó ăng ẳng, một loạt tiếng ỳ xèo của quạt, tiếng lá reo ầm ngoài khoảng đất trống bên hẻm ngăn cách nhà tôi với nhà họ. Nghe mùi khét rồi tiếng chặt cốp cốp, sau đó thì cả khu dậy lên mùi thịt cầy. Thế là chủ nhật của vợ chồng tôi tiêu tan bởi tiếng ồn ào của giọng rượu lè nhè như cái loa phát cả ngày người nói chẳng có người nghe. Một hôm khác, cách đó có mấy ngày lại thấy họ kiếm củi thông đâu về đốt lên khét lẹt. Họ đang chuẩn bị thịt một con ngan to chắc đến bốn kí lô. Rồi lại tiếng ồn ào, chén chú chén anh hết trưa sang chiều, tối lại tiếp tục chén tối với tiếng hát nghêu ngao hòa trong tiếng nói như quát. Chồng tôi nói: “hay là mình nhắc khéo họ em, anh thấy ồn ào quá”. “Thôi mà anh, cả tuần họ mới được bữa thoải mái, kệ họ đi. Chắc họ là dân miền biển nên ăn to nói lớn đó”. Thế rồi “choeng, xoành… mày láo vừa thôi. Tao đi làm cả tuần rồi có bữa chủ nhật anh em chú bác gặp nhau nhậu tí cũng không được à”. Có vẻ như chị vợ cũng nói gì đó để anh nổi đóa lên vậy. Lời qua tiếng lại anh em, mày tao rồi đến đồ con lợn… ỏm cả con hẻm. Mấy đứa trẻ con quanh đó đều vén rèm lên, nhưng có vẻ như không nhà nào mở cửa. Tiếng khóc của người phụ nữ, tiếng đứa trẻ con ré lên, tiếng loạng choạng của xong nồi lúc một lớn. Bác trưởng khu phố chạy qua, “có giải tán đi không. Ồn ào quá. Không nghe tôi gọi 113 đó”. Anh chủ nhà nói: “Đây là nhà tôi nhé, tôi thích nói, cười làm gì mặc tôi”. Bác trưởng khu phố tiếp: “Nhưng các anh làm ồn ào cả khu phố, sống sao đừng ảnh hưởng đến người khác chứ. Đây là thành phố chứ có như ở quê các anh đâu mà thích làm gì thì làm”.

            Anh chủ nhà mặt đỏ như gấc chín, đặt chén rượu cái xạch trên chiếc mâm nhôm trắng đứng dậy lớn tiếng: “Rượu nhà tôi tôi uống. Tôi ăn cơm gạo nhà tôi, thịt chó nhà tôi đấy. Ông tưởng tôi đi trộm chó à. Là tiền tôi đi làm thợ hồ đấy. Tôi không có chữ thì tôi bán sức kiếm tiền, chứ tôi không xin xỏ ai, không ăn cắp nhé”. Vừa nói anh vừa trừng mắt nhìn, bàn tay nắm chặt nắm đấm dứ dứ vào bác trưởng khu phố giọng điệu thô lỗ: “lão già già mồm, biến”. Chị nước mắt ngắn dài vỗ vỗ vào lưng cu Tèo. Cái bụng đã chảy xuống như sắp đến ngày vượt cạn. Ai cũng ái ngại nhưng biết mấy người đã ngà và say nên chẳng ai nói thêm gì.

            Chồng tôi dễ tính nhưng cũng phàn nàn lên xuống, tuy chỉ nói với tôi: “Giá cứ được yên tĩnh như mấy tháng đầu vợ chồng mình mới về ở đây nhỉ”, tôi chọc: “ai bảo anh chọn đất ở đây, không chịu đi… xem Thầy gì cả”. “Em nhé, thế mai em xem Thầy về chỉ cho anh cách giải quyết vấn đề ồn ào mất trật tự này đi”. “Được đó, em đã bảo Thầy cái gì cũng biết mà”. “Thế em hỏi Thầy làm sao sinh con gái đi nhé? Phải chắc chắn đó, các nhà Giới Tính Học dự đoán năm 2025 nước mình một gái lấy được 2 chồng đấy. Anh muốn…”. “Có anh chính là nhà Giới Tính Học ấy”, tôi nói thầm vào tai chồng làm cho anh thích thú và làm cho tôi hết chọc luôn, hai vợ chồng lại quay qua thì thầm những chuyện làm sao sinh con gái, làm sao… và làm sao…

Chồng tôi cũng là người ham vui, anh ấy thỉnh thoảng mời bạn đến nhà làm cái tiệc nhỏ dịp ngày lễ hay cuối tuần. Chỉ đủ vui cho hai vợ chồng trẻ như chúng tôi và những người khách thân tình. Nhưng thấy nhà bên nhậu vào lời ra sinh to chuyện anh cũng từ bỏ mất thói quen tốt đó. Nhà tôi đã vắng còn vắng thêm. Một hôm đang quét sân thì cu Tèo chạy qua nhà tôi, đứng ngoài cửa nhìn vào nhà tôi đầy thích thú. Tôi mời cu Tèo vào. Nhóc vào thật, chơi được một lát nhóc đòi về, tôi bế cháu về. Qua nhà thấy chị gầy nhom, xanh xao đang đan áo. Chị bảo: “cu Tèo nó dạn lắm, thấy nhà ai mở cửa là nó vào à. Nó thích đi chơi nhưng vợ chồng chị  bận quá em ạ”. Nhìn chị vừa nói chuyện tay vừa liến thoắng luồn những sợi len vào kim đan một cách thành thạo tôi lấy làm thích thú. Nói chuyện với chị một lúc tôi thấy chị hiền lành, tốt tính chỉ có điều khó khăn mọi mặt. Tôi mua cho mình một lốc len, bảo sẽ nhờ chị chỉ cho cách đan áo cho con, vợ chồng tôi dự định sang năm cũng sinh con đầu lòng. Lòng tôi còn bao dự định…

            Ngày chủ nhật tiếp đó, tôi ngủ dậy trễ, tính qua nhà chị hàng xóm nhờ chỉ cho cách đan len thì nghe tiếng kêu rên từ phía nhà chị. Chạy qua, chị đang nằm ôm bụng dưới nhà, vừa kêu từng tiếng như khóc: “giúp tôi với”, chị vừa ôm bụng. Lúc tôi co chân chạy, vừa chạy về nhà vừa kêu chồng, vài phút sau mấy người quanh xóm có nhà đều chạy qua nhà chị. Mọi người đang loay loay lấy xe chở chị đi bệnh viện thì tiếng khóc oe oe của trẻ nhỏ. Một bé gái xinh xắn đã chào đời tại căn nhà mái tôn cũ kĩ này. Một thế giới nhỏ lại bắt đầu từ cái thế giới không mấy rỗng rãi, không mấy mát mẻ này. Tiếng lá thông vẫn rơi lộp cộp trên mái tôn nhà chị. Một bà già có kinh nghiệm ở lại với chị và cháu, còn mọi người về hết. Đứa trẻ ra đời như vậy. Nó nhìn cái thế giới xung quanh khác thế giới trong bụng mẹ bằng đôi mắt nhắm nghiền. Không biết, nhỏ xíu thấy được những gì, chắc nhỏ xíu cũng thấy được nụ cười gượng gạo trên môi mẹ nó?.

            Hôm đó về chồng tôi lại trêu tôi: “sau này anh cũng chẳng phải lo gì, em ở nhà thích sinh lúc nào thì cứ tự sinh như chị Nhàn vậy”, “Em mà cần gì bệnh viện hay khoa học tiên tiến, thầy đỡ giỏi em cũng không cần. Con em thích ra với ba mẹ lúc nào là nó ra nên anh tha hồ mà sướng nhé. Em cũng được mẹ sinh rớt ngay trên bờ ao lục bình, lúc bà đang hái rau lợn nên đặt tên em là Thủy đó”. “A, anh biết rồi, Thủy thủy chung, màu tím hoa Lục Bình… ý mẹ em là vậy”. “Còn có bí mật về tui nữa đó, không nói cho ông biết đâu. Để sau có người tình tôi kể cho anh ta…”. “Ồ, được đấy, bà tưởng mỗi mình bà là có tình nhân à. Tôi đây, còn có thể có cả hai ba tình nhân đó. Trinh Công Sơn còn có: Biển một bên và em một bên đó…”. Vợ chồng tôi vẫn vui vẻ với nhau như những đôi bạn thân vậy. Chị sinh được tròn một tháng thì chị lại trở lại với việc đan, móc lúc con ngủ. Chị cũng đội nón ra vạt đất trước nhà trồng mấy hạt rau. Không như phụ nữ thành phố chúng tôi, mà sinh là ở cữ cả ba tháng, không động chân tay vào việc gì cả. Chị nói: “ở quê sinh xong dậy giặt đồ là bình thường, nhiều người còn ra đồng nữa. Chị ở nằm ổ cả tháng cũng thấy ngứa tay ngứa chân lắm”. Chồng chị vẫn đi làm về muộn, các chú Nam chú Bắc vẫn ở nhà chị. Chị ở nhà vẫn lo cơm nước cho họ. Nhà có trẻ con mà thỉnh thoảng vẫn tiếng ồn ào, tiếng nói to như cãi nhau vậy. Có lẽ chị cũng quen với tiếng ồn đó, cháu bé cũng đã quen với sự ồn ào như vậy từ lúc chưa chào đời hay sao mà ngoan, không nghe khóc nhè bao giờ.

            Hôm khác lại tiếng chó ăng ẳng, tiếng nói cười và cả tiếng cọc cạch của dao, thớt. Hôm đó là đầy tháng cháu nhỏ. Họ có mời vợ chồng tôi, nhưng tôi lấy cớ hai vợ chồng đi đám cưới đứa bạn thân, tối mới về, về muộn vợ chồng sẽ sang sau. Thực ra biết ở nhà ồn, vợ chồng tôi rủ nhau ra khách sạn nghỉ, với lại chồng tôi cũng muốn ôn lại kỉ niệm ngày đầu quen nhau. 7h tối về thì nghe bên nhà tiếng ồn ào cãi cọ: “Tao không trộm chó nhà mày nhé. Chó tao mua ngoài quán, không tin ra tao chỉ cho mà hỏi nhé. Mà hỏi đúng thì tao cho mày ăn Cơm Chó luôn. Con m… mày”. “Đồ ăn tục, ăn b…ẩ…n nói phét. Hẻm này chưa bao giờ mất chó cả, nhà mày về hết vụ gà rồi chó, rồi sẽ mất cả xe, cả người cho mà coi”. “Bọn này trộm chó nhà mày rồi làm thịt khác gì… lạy ông con ở bụi này. Mày ngu vừa thôi chứ”. “Ờ… thì bọn mày mặt dày…”.

            Sau mấy vụ mất vặt trong hẻm chồng tôi đâm cảnh giác. Anh bảo: “tốt nhất là cẩn thận, không tin được ai đâu em ạ. Với lại anh cũng ngờ ngợ. Trước đây hẻm mình có mất cắp gì đâu”. Tôi cũng sợ, biết đâu một ngày đi làm về các ổ khóa đều bị bẻ hết; biết đâu tôi đang nấu ăn trong bếp, chồng tắm trong nhà tắm, cửa thì không đóng có người mò vào nhà rồi… Tôi khóa hết cửa.

            Sáng sau tôi dậy trễ nên đi làm sau. Tôi khóa cửa đi khóa lại mấy vòng rồi lại kiểm tra xem đã khóa kĩ chưa. Ra cổng, tôi cũng cặm cụi tỉ mẩn khóa từng vòng cửa cổng. Tôi loay hoay làm rơi khóa, chiếc túi xách trên vai rơi xuống cánh tay cản trở việc tôi làm. Tôi đành treo chiếc túi vào cửa để khoa cho thoải mái, cẩn thận. Rồi tôi kiểm tra lại thấy đã khóa hai ổ khóa cửa cổng chắc chắn, tôi lên xe phóng nhanh kẹo trễ giờ. Tới chỗ làm chực nhớ đến chiếc túi xách của mình. Tôi hú hồn, mất rồi, chạy về cũng không kịp nữa. Dù biết cả gần ba mươi phút rồi, người qua lại nhiều, sẽ không còn nữa nhưng nghĩ đến hai mươi triệu tiền thưởng của khoa giao cho tôi cầm để phát cho thầy cô ngày nhà giáo tôi lao một mạch về nhà. Tôi hy vọng không ai để ý đến chiếc giỏ màu vàng, treo trên cửa cổng nhà tôi. Tôi lao xe chưa bao giờ nhanh hơn thế.

***

            Chiếc xe phanh cái kít trước cổng, tôi kêu lên: “trời ơi, làm sao đây. Lấy tiền đâu mà phát cho các thầy cô trong khoa đây. Trời ơi, làm văn thư lương tháng bốn triệu, mất cả nửa năm làm không công rồi…”. Tôi tái mặt đứng như trời trồng trước cổng nhà mình. Như nghe tiếng xe đỗ lại, đoán biết tôi về chị Nhàn (tên chị) nhà bên bế đứa nhỏ chạy qua: “em về đấy ạ. Em tìm cái túi phải không. Nó đây này. Lúc nãy chồng chị ngủ quên, đi làm muộn, ra đường bắt được cái túi treo trước nhà, biết là của em nên anh đưa về bảo chị: trưa về đưa cho em. Ảnh còn nói đùa chắc toàn son với phấn trong nên bảo chị  đừng có mở ra xem kẻo không biết mở lại làm hỏng khóa thì tội cô ấy”. Đây, chị để trong nhà mang ra cho em đây, cũng chưa mở ra xem đâu, em không cần kiểm tra gì đâu. Thôi chị vào nhà đây, chị đang ăn dở tô mì, kẻo sình hết rồi.

            Nói rồi chị vội vã đi vào, tôi chỉ kịp nói với theo: “Cảm ơn anh chị. Em…”.

            Tôi lên khoa dự lễ muộn, thầy trưởng khoa phê bình ngay tại trận. Tôi đành đứng dậy, kể lại câu chuyện này. Phía dưới, có nhiều lời xì xào. Tôi nghe một người nói: “Đời không nhiều tấm lòng vậy đâu, số Thủy còn may đấy”. Tôi cũng tin vậy.

            Tối đó vợ chồng tôi qua nhà anh chị chơi để cảm ơn. Họ nói: “Tiện đây nhà tôi cũng chào hai người luôn. Sáng mai nhà tôi chuyển qua bên hẻm Cụt. Bên đó giá phòng rẻ hơn, lại gần chỗ làm. Tiện”. Vợ chồng tôi nhìn nhau ấp úng: “Nhà anh chị chuyển đi thật à, tiếc quá”. Lòng tôi chênh chao, luyến tiếc phải dã biệt một hàng xóm tốt.

Đêm đó, cả hai vợ chồng tôi đều trằn trọc mãi, vì còn có người tốt vẫn phải sống thiếu thốn và bị xem thường.